Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

अव्यक्त–पुरुष–विवेकः (Discrimination of Avyakta/Prakṛti and Puruṣa) — Yājñavalkya’s Anvīkṣikī to Viśvāvasu

विमुक्त: सर्वसड्भेभ्यो लघ्वाहारो जितेन्द्रिय: । पूर्वरात्रेडपररात्रे धारयीत मनो55त्मनि,योगी सब प्रकारकी आसक्तियोंसे मुक्त हो मिताहारी और जितेन्द्रिय बने तथा रात्रिके पहले और पिछले भागमें मनको आत्मामें एकाग्र करे

vimuktaḥ sarvasaṅgebhyo laghvāhāro jitendriyaḥ | pūrvarātre ’pararātre dhārayīt mano ’tmani ||

বসিষ্ঠ ক’লে—যোগী সকলো ধৰণৰ আসক্তিৰ পৰা মুক্ত হৈ লঘু-মিত আহাৰ গ্ৰহণ কৰিব আৰু ইন্দ্ৰিয়জয়ী হ’ব। ৰাতিৰ প্ৰথম ভাগ আৰু শেষ ভাগত মনক আত্মাত স্থিৰ কৰি ধাৰণ কৰিব।

विमुक्तःfreed, released
विमुक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootविमुक्त (वि+मुच्, क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वसङ्गेभ्यःfrom all attachments
सर्वसङ्गेभ्यः:
Apadana
TypeNoun
Rootसर्वसङ्ग (सर्व + सङ्ग)
FormMasculine, Ablative, Plural
लघ्वाहारःlight in diet, moderate-eating
लघ्वाहारः:
Karta
TypeAdjective
Rootलघ्वाहार (लघु + आहार)
FormMasculine, Nominative, Singular
जितेन्द्रियःhaving conquered the senses, self-controlled
जितेन्द्रियः:
Karta
TypeAdjective
Rootजितेन्द्रिय (जित + इन्द्रिय)
FormMasculine, Nominative, Singular
पूर्वरात्रेin the first part of the night
पूर्वरात्रे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपूर्वरात्र (पूर्व + रात्र)
FormMasculine, Locative, Singular
अपररात्रेin the latter part of the night
अपररात्रे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअपररात्र (अपर + रात्र)
FormMasculine, Locative, Singular
धारयीतshould hold, should fix (steadily)
धारयीत:
TypeVerb
Rootधृ
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
मनःthe mind
मनः:
Karma
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Accusative, Singular
आत्मनिin the Self
आत्मनि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Locative, Singular

वसिष्ठ उवाच

V
Vasiṣṭha
Y
yogin
Ā
ātman (Self)