Shloka 19
अव्यक्त–प्रकृति–इन्द्रियविचारः
The Unmanifest, Prakṛtis, and the Sense-Complex
मरणं जन्मनि प्रोक्ते जन्म वै मरणाश्रितम् | अविद्दान् मोक्षधर्मेषु बद्धो भ्रमति चक्रवत् । बुद्धिमार्गप्रयातस्य सुखं त्विह परत्र च
maraṇaṃ janmani prokte janma vai maraṇāśritam | avidvān mokṣadharmeṣu baddho bhramati cakravat || buddhimārgaprayātasya sukhaṃ tv iha paratra ca ||
জন্মৰ ভিতৰতে মৃত্যু উপস্থিত বুলি কোৱা হৈছে, আৰু মৃত্যুৰ ওপৰতেই জন্ম আশ্ৰিত। যি মোক্ষধৰ্ম নাজানে, সি অজ্ঞ বদ্ধ হৈ চক্ৰৰ দৰে জন্ম-মৃত্যুৰ আবর্তত ঘূৰি ফুৰে; কিন্তু যি বুদ্ধিৰ পথত আগবাঢ়ে, সি ইহলোক আৰু পৰলোক—উভয়তে কল্যাণ লাভ কৰে।
पराशर उवाच
Educational Q&A
Ignorance of mokṣa-dharma keeps a person bound to saṃsāra, endlessly revolving through birth and death; discernment (buddhi) and the liberating path bring well-being in this life and beyond.
In Śānti Parva’s instruction on liberation, the sage Parāśara teaches that birth and death are mutually implicated and that only knowledge of mokṣa-oriented dharma frees one from cyclical wandering.