Shloka 20
Adhyāya 290: Sāṃkhya-vidhi, Deha-doṣa, Guṇa-vicāra, and Mokṣa-gati
Bhīṣma–Yudhiṣṭhira Dialogue
तात! संसार-सागरमें डूबते हुए मनुष्यका पुण्यकर्म कभी-कभी तबतक स्थिर-जैसा रहता है जबतक कि दुःखसे उसका छुटकारा नहीं हो जाता। तदनन्तर दुःखका भोग समाप्त कर लेनेपर जीव अपने पुण्य कर्मके फलका उपभोग आरम्भ करता है। जब पुण्यका भी क्षय हो जाता है तब फिर वह पापका फल भोगता है। नरेश्वर! इस बातको तुम अच्छी तरह समझ लो ।। दम: क्षमा धृतिस्तेज: संतोष: सत्यवादिता । ह्वीरहिंसा5व्यसनिता दाक्ष्यं चेति सुखावहा:,इन्द्रियसंयम, क्षमा, धैर्य, तेज, संतोष, सत्यभाषण, लज्जा, अहिंसा, दुर्व्यसनका अभाव तथा दक्षता--ये सब सुख देनेवाले हैं
tāta! saṃsāra-sāgare dūbate huye manuṣyasya puṇya-karma kadācid yāvat duḥkhāt tasya mucyate tāvat sthira-iva tiṣṭhati. tad-anantaram duḥkha-bhogaṃ samāpayitvā jīvaḥ sva-puṇya-karmaphalasya upabhogam ārabhate. yadā puṇyasya api kṣayaḥ bhavati tadā punaḥ sa pāpasya phalaṃ bhuṅkte. nareśvara! etad bhavān samyag avagacchatu. damaḥ kṣamā dhṛtis tejaḥ santoṣaḥ satyavāditā, hrīr ahiṃsā avyasanitā dākṣyaṃ ceti sukhāvahāḥ.
পাৰাশৰে ক’লে—তাত! সংসাৰ-সাগৰত ডুবি থকা মানুহৰ সঞ্চিত পুণ্য কেতিয়াবা কূটস্থৰ দৰে অচল হৈ থাকে, যেতিয়ালৈকে সি দুখৰ পৰা মুক্ত নহয়। তাৰ পাছত দুখভোগ ক্ষয় হ’লে জীৱে পুণ্যফল ভোগ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে; আৰু পুণ্যও ক্ষয় হ’লে সি পুনৰ পাপফল ভোগ কৰে। হে নৰেশ্বৰ, এই কথা স্পষ্টকৈ বুজি লোৱা। ইন্দ্ৰিয়সংযম, ক্ষমা, ধৈৰ্য, তেজ, সন্তোষ, সত্যবচন, লজ্জা, অহিংসা, কুব্যসনৰ অভাৱ আৰু দক্ষতা—এই সকলো সুখদায়ক।
पराशर उवाच