Shloka 26
Śreyas-nirdeśa (Discerning the Superior Good): Nārada–Gālava Saṃvāda
देवानामेष वै गोष्ठो यदरण्यमिति श्रुति: । गाँव या नगरमें रहकर स्त्री-पुत्रोंमें आसक्ति रखना--यह मृत्युका घर ही है। “यदरण्यम्” इस श्रुतिके अनुसार जो वानप्रस्थ-आश्रम है, यह देवताओंकी गोशालाके समान है ।।
bhīṣma uvāca | devānām eṣa vai goṣṭho yad araṇyam iti śrutiḥ | nibandhanī rajjur eṣā yā grāme vasato ratiḥ ||
শ্ৰুতি কয়—“অৰণ্যই দেৱতাসকলৰ গোশালা (আশ্ৰয়স্থান)।” কিন্তু গাঁৱত বাস কৰি গৃহবন্ধনত যি ৰতি, সেয়াই বাঁধনি ৰজ্জু হৈ পৰে। সেয়ে বানপ্ৰস্থৰ অৰণ্যাশ্ৰয় দিৱ্য আশ্ৰয় বুলি প্ৰশংসিত, আৰু গৃহাসক্তি বন্ধনৰ কাৰণ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Attachment to settled household pleasures is likened to a binding rope, whereas retreat to the forest—symbolizing vānaprastha and disciplined withdrawal—is praised by śruti as a sacred refuge aligned with the divine.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and life-stages, Bhishma advises Yudhishthira by contrasting village/household attachment with the forest-dweller’s path, citing a scriptural saying to elevate vānaprastha as spiritually protective.