Shloka 31
Jvarotpatti — The Origin and Distribution of Jvara
Fever
ऊष्मणा सह विंशो वा संघात: पाउ्चभौतिक: । महान् संधारयत्येतच्छरीरं वायुना सह
Ūṣmaṇā saha viṁśo vā saṅghātaḥ pañcabhautikaḥ | mahān sandhārayaty etac charīraṁ vāyunā saha ||
অসিতে ক’লে—উষ্মা (জঠৰাগ্নি)সহ গণনা কৰিলে এই পাঞ্চভৌতিক সংঘাত বিশ তত্ত্বৰ সমষ্টি। মহৎ তত্ত্ব প্ৰাণবায়ুৰ সৈতে এই দেহ ধাৰণ কৰে; আৰু সেই বায়ু দেহত ব্যাপি ভেদনশক্তি দেখুৱালেও, মহৎ-ৰ এক উপকৰণমাত্ৰ।
असित उवाच
Educational Q&A
The verse frames the body as a composite of elemental principles and explains that the sustaining intelligence-principle (mahat) upholds the body together with vital wind (vāyu); vāyu is presented as an operative instrument rather than the ultimate controller.
In Śānti Parva’s reflective instruction, Asita is describing a philosophical analysis of the body—counting its constituent principles and clarifying how life-functions (vāyu/prāṇa) relate to deeper metaphysical principles (mahat).