Shloka 13
इन्द्रेण वृत्रवधः, ब्रह्महत्याया अनुगमनम्, तथा च विभाजन-निवासविधानम्
Indra’s defeat of Vṛtra; pursuit by Brahmahatyā; allocation of her abodes
योगदोषान् समुच्छिद्य पठच यान् कवयो विदु:
bhīṣma uvāca | yogadoṣān samucchidya pañca yān kavayo viduḥ—kāmaḥ krodho lobho bhayaṃ nidrā ca | etān mūlataḥ samucchindet, etān parityajya vāk-saṃyamaṃ kṛtvā yogasādhanāni seveta |
ভীষ্মে ক’লে—যোগত বাধা দিয়া থকা দোষসমূহ ছেদন কৰা উচিত। জ্ঞানীসকলে পাঁচ দোষ জানে—কাম, ক্ৰোধ, লোভ, ভয় আৰু নিদ্ৰা। এইবোৰক মূলৰ পৰা উভালি পেলাই, ত্যাগ কৰি, বাক্সংযম ৰাখি যোগসাধনাত নিয়োজিত হ’ব লাগে।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Yoga requires removing five root obstacles—desire, anger, greed, fear, and sleep/torpor—then practicing disciplined restraint, especially of speech, while cultivating yogic disciplines.
In Shanti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma and inner discipline; here he gives a practical ethical-psychological teaching on what must be uprooted to make yoga effective.