Shloka 31
Yudhiṣṭhira’s Remorse and Vyāsa’s Teaching on Impermanence (Śoka-nivāraṇa)
सुखं दुःखान्तमालस्यं दाक्ष्यं दुः:खं सुखोदयम् । भूति: श्रीद्वीर्धृति: कीर्तिर्देक्षे वसति नालसे
sukhaṁ duḥkhāntam ālasyaṁ dākṣyaṁ duḥkhaṁ sukhodayam | bhūtiḥ śrīr dhṛtiḥ kīrtir dakṣe vasati nālase ||
ব্যাসে ক’লে—আলস্য সুখৰ দৰে লাগে, কিন্তু তাৰ অন্ত দুখ; আৰু কৰ্মদক্ষতা প্ৰথমে কষ্টদায়ক যেন লাগিলেও তাৰ পৰাই সুখৰ উদয় হয়। ঐশ্বৰ্য, লক্ষ্মী, ধৃতি আৰু কীৰ্তি—এই সকলো সক্ষম আৰু পৰিশ্ৰমী মানুহৰ লগত থাকে; অলসৰ লগত নহয়।
व्यास उवाच
Educational Q&A
Short-term ease from idleness is deceptive because it culminates in suffering, whereas the hardship of disciplined, competent effort produces lasting happiness; therefore prosperity, fortune, resolve, and fame naturally accompany the industrious, not the lazy.
In the didactic setting of the Śānti Parva, Vyāsa delivers a moral instruction contrasting ālasya (sloth) with dākṣya (capable diligence), emphasizing how inner qualities determine one’s welfare and reputation.