Shloka 13
मोक्षोपाय-निर्णयः
Determination of the Means to Liberation
उद्वेजनेन बन्धेन विरूपकरणेन च । वधदण्डेन ते क्लिश्या न पुरोहितसंसदि
udvejanena bandhena virūpakaraṇena ca | vadhadaṇḍena te kliśyā na purohitasaṃsadi ||
দ্যুমৎসেনে ক’লে—অপৰাধীক ভয় দেখুৱাই, বন্দী কৰি, বা অঙ্গবিকৃতি ঘটাই স্পষ্ট চিন দিয়া যায়; কিন্তু মৃত্যুদণ্ড দি তেওঁলোকৰ পৰিয়ালক ক্লেশত পেলোৱা উচিত নহয়। আৰু তেওঁলোকে যদি পুৰোহিত ব্ৰাহ্মণৰ সভা বা আশ্ৰয়লৈও গৈ থাকে, তথাপি ৰজাই তেওঁলোকৰ ওপৰত প্ৰাণদণ্ড প্ৰয়োগ নকৰিব।
इुमत्सेन उवाच
Educational Q&A
The verse advises proportional punishment: use deterrence, confinement, or other non-lethal penalties, but avoid the death penalty because it causes broader, unjust suffering—especially to the offender’s family—and should not be applied even when the offender has sought priestly refuge.
In the Śānti Parva’s discourse on governance and dharma, Dyumatsena instructs on how a king should punish wrongdoing, emphasizing restraint and rejecting capital punishment in this context, including cases involving sanctuary with a Brāhmaṇa priest or in a priestly assembly.