Shloka 22
कपिल–स्यूमरश्मि संवादः
Kapila and Syūmaraśmi on Renunciation, Householder Support, and Epistemic Authority
नद्यां चेह यथा काष्ठमुहामानं यदृच्छया । यदृच्छयैव काछ्लेन सन्धिं गच्छेत केनचित्
nadyāṃ ceha yathā kāṣṭham ūḍhamānaṃ yadṛcchayā | yadṛcchayaiva kāṣṭhena sandhiṃ gacchet kenacit ||
যেনেকৈ নদীত ভাঁহি যোৱা এটা কাঠৰ টুকুৰা কেৱল যাদৃচ্ছিকতাৰে বোৱাই যায় আৰু সেই একে যাদৃচ্ছিকতাৰে আন এটা কাঠৰ সৈতে লগ লাগি জুৰি যায়, তেনেকৈ জগতত সাক্ষাৎ আৰু সঙ্গও বহু সময় কোনো বিশেষ পৰিকল্পনা নথকাকৈ ঘটে। সেয়ে কেৱল আকস্মিক সংযোগৰ ওপৰত অহংকাৰ, বিদ্বেষ বা আসক্তি গঢ়ি তুলিব নালাগে; ধৰ্মত স্থিৰতা আৰু বিবেচনাৰে চলা উচিত।
तुलाधार उवाच
Educational Q&A
Tūlādhāra teaches that many encounters and connections arise by mere chance, like logs meeting in a river; therefore one should not base strong attachment, enmity, or ego on such accidental conjunctions, but remain grounded in dharma and clear judgment.
In Śānti Parva’s dialogue, Tūlādhāra speaks in a didactic tone, using a simple natural simile (logs drifting and meeting) to explain the contingent nature of worldly associations and to guide the listener toward steadiness and non-attachment.