Shloka 13
तुलाधार-उपदेशः
Tulādhāra’s Instruction to Jājali on Ahiṃsā and Abhaya-dāna
तत् पुत्र चिन्ताकलिल तदुक्त- मनागतं वै तव सम्प्रतीह । भूतार्थतत्त्वं तदवाप्य सर्व भूतप्रभावाद् भव शान्तबुद्धि:
tat putra cintākalila tad-uktaṃ anāgataṃ vai tava sampratīha | bhūtārtha-tattvaṃ tad avāpya sarva-bhūta-prabhāvād bhava śānta-buddhiḥ, vatsa yudhiṣṭhira ||
ভীষ্মে ক’লে—পুত্ৰ! সেই চিন্তাৰ জট আৰু আন বক্তাসকলে কোৱা কল্পনামিশ্ৰিত কথাবোৰ ত্যাগ কৰ। এতিয়া মই তোক যথাৰ্থ ক’ম। সকলো ভূত-সম্পৰ্কীয় তত্ত্ব সম্যকভাবে উপলব্ধি কৰি, সকলো প্ৰাণীত ব্যাপ্ত প্ৰভুৰ প্ৰভাৱ আৰু প্ৰসাদে, হে যুধিষ্ঠিৰ, তই শান্তবুদ্ধি হ’।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma urges Yudhishthira to drop speculative, anxiety-producing theorizing and to seek the essential truth (tattva) of reality as it relates to all beings; true understanding, grounded in what is ultimately real, leads to śānta-buddhi—inner calm.
In the Shanti Parva’s instruction setting, Bhishma continues counseling Yudhishthira after the war, redirecting him from confused debates about origins and future fears toward a stabilizing metaphysical understanding that brings mental peace.