Shloka 28
Ātma-saṃyama-dharma: One-pointedness of Mind and Senses (शुक–व्यास संवादः)
आश्रमादाश्रमेष्वेव शिष्यो वर्तेत कर्मणा । इस प्रकार शिष्य यथाशक्ति सेवा करके गुरुको प्रसन्न करे और उन्हें उपहार देकर उनकी अआज्ञासे ब्रह्मचर्य-आश्रमसे दूसरे आश्रमोंमें पदार्पण करे और वहाँ भी उन आश्रमोंके कर्तव्योंका पालन करता रहे ।।
āśramād āśrameṣv eva śiṣyo varteta karmaṇā | vedavrato'pavāsena caturthe cāyuṣo gate,
শিষ্যই আশ্ৰমৰ পৰা আশ্ৰমলৈ কৰ্মৰ দ্বাৰাই আচৰণ কৰিব লাগে। সি যথাশক্তি গুৰুসেৱা কৰি গুৰুক সন্তুষ্ট কৰিব; তাৰ পিছত গুৰুৰ অনুমতি লৈ আৰু উপহাৰ নিবেদন কৰি ব্ৰহ্মচৰ্য আশ্ৰমৰ পৰা অন্য আশ্ৰমসমূহত প্ৰৱেশ কৰিব আৰু তাতো সেই-সেই আশ্ৰমধৰ্ম পালন কৰি থাকিব। বেদ-সম্পৰ্কীয় ব্ৰত আৰু উপবাস পালন কৰি আয়ুৰ এক-চতুৰ্থাংশ অতিক্ৰান্ত হ’লে, গুৰুক দক্ষিণা দি বিধিপূৰ্বক সমাৱর্তন-সংস্কাৰ সম্পন্ন কৰিব।
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches āśrama-dharma: a student should honor and serve the guru, complete study with Vedic discipline, and then—only with the teacher’s permission and after offering dakṣiṇā—transition properly to the next life-stage while continuing the duties of each āśrama.
Vyāsa lays down a normative guideline for a disciple’s life-course: service and obedience during brahmacarya, formal completion through samāvartana, and orderly movement into subsequent āśramas with continued adherence to their respective obligations.