Shloka 9
भिक्षुलक्षणम्—एकचर्याः, अहिंसा, कैवल्याश्रमः
Marks of the Mendicant: Solitary Wandering, Non-Injury, and the Kaivalya-Discipline
प्रज्ञा संयोजयत्यर्थ: प्रज्ञा श्रेयोडघिगच्छति । राजानो भुज्जते राज्यं प्रज्ञया तुल्यलक्षणा:
prajñā saṃyojayaty arthaḥ prajñā śreyod adhigacchati | rājāno bhuñjate rājyaṃ prajñayā tulyalakṣaṇāḥ ||
ব্যাসে ক’লে—বুদ্ধিয়েই মানুহক অৰ্থ-সাধনৰ সৈতে ফলপ্ৰসূভাৱে যুক্ত কৰে; বুদ্ধিৰ দ্বাৰাই সি পৰম কল্যাণ লাভ কৰে। বাহ্য লক্ষণত একে ধৰণৰ ৰজাসকলৰ মাজতো যিসকল বিবেকত শ্ৰেষ্ঠ, তেওঁলোকেই প্ৰকৃততে ৰাজ্য ভোগ কৰে আৰু আনক শাসন কৰে।
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that discerning intelligence (prajñā) is the decisive power behind both worldly success (artha) and ultimate welfare (śreyas). External status or similar qualifications do not secure true sovereignty; superior judgment and insight do.
In the didactic setting of the Śānti Parva, Vyāsa delivers a reflective instruction on the foundations of effective rule and human flourishing, emphasizing that wisdom is what enables a ruler to truly possess and govern a kingdom.