Shloka 673
संयते मयि नून॑ त्वमात्मानं बहु मन्यसे । देवेन्द्र! इस समय भयभीत करते हुए-से तुम यहाँ अपने वाग्बाणोंसे मुझे छेदे डालते हो। मैं अपनेको संयममें रखकर शान्त बैठा हूँ; इसीलिये अवश्य तुम अपनेको बहुत बड़ा समझने लगे हो
saṁyate mayi nūnaṁ tvam ātmānaṁ bahu manyase | devendra! asmin samaye bhayabhītam iva kṛtvā tvaṁ iha svaiḥ vāg-bāṇaiḥ māṁ chindasi | ahaṁ ātmānaṁ saṁyamya śāntaḥ upaviṣṭaḥ; tasmād eva nūnaṁ tvam ātmānaṁ bahu manyase |
ভীষ্মে ক’লে— মই সংযমত আছোঁ বুলিয়েই তুমি নিশ্চয় নিজকে বহুত ডাঙৰ ভাবিছা। হে দেৱেন্দ্ৰ! এই মুহূৰ্তত তুমি যেন ভয় দেখুৱাই থিয় হৈ, বাক্যবাণেৰে মোক বিদ্ধ কৰিছা। মই ইন্দ্ৰিয় সংযত কৰি শান্ত হৈ বহি আছোঁ; সেই কাৰণেই তুমি নিজকে শ্ৰেষ্ঠ ভাবিছা।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Self-restraint and calmness can be misread by others as weakness, provoking arrogance; the verse warns against pride and highlights that sharp speech can be as harmful as physical weapons.
Bhishma addresses Devendra (Indra), rebuking him for trying to intimidate and ‘wound’ him with harsh, cutting words; Bhishma explains that he remains calm by deliberate restraint, and that this restraint has led Indra to overestimate his own superiority.