Shloka 9
Yoga, Nārāyaṇa as Supreme Principle, and the Emanation of Categories
Sāṅkhya-Yoga Outline
रूपवन्तमरूपत्वादुदयास्तमने बुधा: । धिया समनुपश्यन्ति तद्गता: सवितुर्गतिम्
rūpavantam arūpatvād udayāstamane budhāḥ | dhiyā samanupaśyanti tadgatāḥ savitur gatim ||
ভীষ্মে ক’লে—যেনেকৈ জ্ঞানীসকলে যুক্তিৰে বুজে যে ৰূপযুক্ত বস্তুবোৰো উৎপত্তিৰ আগতে আৰু বিনাশৰ পিছত প্ৰকৃততে নিৰাকাৰেই থাকে; আৰু যেনেকৈ পণ্ডিতসকলে সূৰ্যৰ উদয়-অস্ত দেখি অন্যথা অদৃশ্য তাৰ গতি বুদ্ধিৰে অনুমান কৰে; তেনেকৈ বিবেকীজনে বুদ্ধি-প্ৰদীপৰ পোহৰে ইন্দ্ৰিয়াতীত ব্ৰহ্মক সাক্ষাৎ কৰে আৰু এই নিকটৱৰ্তী দৃশ্য প্ৰপঞ্চক জ্ঞানস্বৰূপ পৰমাত্মাত লীন কৰিব বিচাৰে।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
That the ultimate reality (Brahman) is beyond sensory perception and is known through discriminative intellect: just as we infer the sun’s unseen motion from its rising and setting, we infer the formless ground of phenomena from their arising and passing away, and aim to merge the world-appearance into that knowledge-natured Self.
In the Shanti Parva’s instruction section, Bhishma continues his philosophical counsel, using analogies (arising/ceasing of forms and the sun’s course) to guide the listener toward contemplative knowledge and detachment from the merely visible world.