Shloka 76
Adhyāya 166: Kṛtaghna-doṣa (कृतघ्नदोषः) — the fault of ingratitude and the limits of expiation
ब्राह्मणस्तु सुरापस्य गन्धमादाय सोमप:
brāhmaṇas tu surāpasya gandham ādāya somapaḥ |
ভীষ্মে ক’লে—সোমপানকাৰী ব্ৰাহ্মণে যদি মদ্যপৰ গন্ধো গ্ৰহণ কৰে, তেন্তে শুদ্ধিৰ বাবে প্ৰায়শ্চিত্ত কৰিব লাগে: তিনিদিন গৰম পানী মাত্ৰ পান কৰিব; তাৰ পিছত তিনিদিন গৰম গাখীৰ মাত্ৰ পান কৰিব; আৰু তাৰ পাছত তিনিদিন কেৱল বায়ুৰ ওপৰত থাকিব (সম্পূৰ্ণ উপবাস কৰিব)। এই নিয়মে সি শুদ্ধ হয়।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that even indirect contact with intoxicants (here, merely smelling a drunkard) is treated as a serious impurity for a Soma-qualified Brahmin, and that purity is restored through a structured, time-bound penance emphasizing restraint and bodily discipline.
In Bhishma’s instruction on dharma in the Shanti Parva, he lays down a specific expiation: three days on hot water, three days on hot milk, and three days living only on air, after which the Brahmin is considered purified.