Shloka 753
Adhyāya 166: Kṛtaghna-doṣa (कृतघ्नदोषः) — the fault of ingratitude and the limits of expiation
मांसं मूत्रं पुरीषं च प्राश्य संस्कारमर्हति । अनास्तिक पुरुषोंके लिये एक गोदानमात्र ही प्रायश्चित्त बतलाया गया है। कुत्ते
bhīṣma uvāca | māṁsaṁ mūtraṁ purīṣaṁ ca prāśya saṁskāram arhati |
ভীষ্মে ক’লে— মাংস, মূত্ৰ আৰু বিষ্ঠা ভক্ষণ কৰিলে দ্বিজৰ পুনঃসংস্কাৰ (শুদ্ধি-বিধি) আবশ্যক হয়। নাস্তিক পুৰুষৰ বাবে কেৱল এক গোদানকেই প্ৰায়শ্চিত্ত বুলি কোৱা হৈছে। কুকুৰ, শূকৰ, মানুহ, মুৰ্গী (কুক্কুট) আৰু গাধাৰ মাংস তথা মল-মূত্ৰ খালে দ্বিজৰ পুনঃসংস্কাৰ কৰা উচিত।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage teaches that serious violations of purity norms—especially consuming forbidden or impure substances—require formal expiation and restorative rites (saṁskāra) to re-establish dharmic eligibility; it also notes a specific expiation (cow-gift) in the case of a nāstika.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma, Bhishma is advising Yudhishthira about rules of conduct and expiation, specifying what purification is required when a dvija consumes impure substances and mentioning related expiations for particular cases.