Shloka 66
Śaraṇāgata-Atithi-Dharma in the Kapota Narrative (कपोत-आख्यानम्—शरणागतधर्मः)
“जैसे-जैसे ही जीवन सुरक्षित रहे, उसे बिना अवहेलनाके करना चाहिये। मरनेसे जीवित रहना श्रेष्ठ है, क्योंकि जीवित पुरुष पुन: धर्मका आचरण कर सकता है ।।
yathā-yathā hi jīvanaṃ surakṣitaṃ bhavet, tad anavamānataḥ kartavyam | maraṇād jīvitaṃ śreyaḥ, yataḥ jīvan puruṣaḥ punaḥ dharmam ācarituṃ śaknoti || so 'haṃ jīvitam ākāṅkṣan abhakṣyasyāpi bhakṣaṇam | vyavasye buddhi-pūrvaṃ vai tad bhavān anumanyatām ||
যিমানলৈকে জীৱন ৰক্ষা কৰা সম্ভৱ, সিমানলৈকে তাক তুচ্ছ নকৰি ৰক্ষা কৰা উচিত। মৰাতকৈ জীয়াই থকা শ্ৰেয়, কিয়নো জীয়াই থাকিলে মানুহে পুনৰ ধৰ্ম আচৰণ কৰিব পাৰে। সেয়ে জীয়াই থাকিবলৈ ইচ্ছা কৰি মই বুদ্ধিপূৰ্বকভাৱে এই নিষিদ্ধ বস্তুটোও ভক্ষণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছোঁ; আপুনি ইয়াক অনুমোদন কৰক।
घपच उवाच
Educational Q&A
Preserving life is presented as a legitimate priority because continued life enables future practice of dharma; thus, in extremity, one may choose a normally prohibited act with conscious deliberation, aiming to return to righteous conduct later.
The speaker argues for safeguarding life and seeks approval for a decision made under necessity: to eat something classified as abhakṣya (forbidden), justifying it as a means to survive and thereby remain capable of practicing dharma again.