Shloka 14
Kāpavya-carita (कापव्यचरित) — Reforming Dasyus through Regulated Rāja-Dharma
यथा सुमधुरौ दम्यौ सुदान्तौ साधुवाहिनौ | धुरमुद्यम्य वहतास्तथा वर्तेत वै नृप:
yathā sumadhurau damyau sudāntau sādhuvāhinau | dhuram udyamya vahatas tathā varteta vai nṛpaḥ ||
যেনেকৈ মনোহৰ আকৃতিৰ, প্ৰশিক্ষিত, সুসংযত আৰু জুৱাৰ ভাৰ বহন কৰিবলৈ সক্ষম দুটা যুৱ বলদে কাঁধত ধুৰা তুলি স্থিৰভাৱে সুন্দৰকৈ বহন কৰে, তেনেকৈ ৰজাইও নিজৰ ৰাজ্যভাৰ দক্ষতাৰে ধৰি পৰিচালনা কৰিব লাগে।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler must be trained, self-controlled, and capable—like well-broken oxen—so that he can steadily carry the heavy responsibility of protecting and administering the kingdom.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on rājadharma (the duties of kings). Here he uses a practical agrarian metaphor—two disciplined oxen bearing a yoke—to illustrate how a king should manage the weight of statecraft.