Previous Verse
Next Verse

Shloka 383

Bhīma–Duryodhana Gadāyuddha Saṃkalpa

Resolve for the Mace Duel

उदतिष्ठत पुत्रस्ते प्रतपन्‌ रश्मिवानिव । कंधेपर लोहेकी गदा रखकर बँधे हुए जलका भेदन करके आपका वह पुत्र प्रतापी सूर्यके समान ऊपर उठा

udatiṣṭhat putras te pratapan raśmivān iva | kandhe lohamayīṃ gadāṃ nidhāya baddha-jalaṃ bhittvā tava sa putraḥ pratāpī sūrya iva ūrdhvaṃ utthitaḥ |

আপোনাৰ পুত্ৰ পুনৰ উঠিল—কিৰণময় সূৰ্যৰ দৰে জ্বলি উঠি। কাঁধত লোহাৰ গদা থৈ, বাঁধি ধৰা পানীৰ বন্ধন ভেদ কৰি, সি প্ৰতাপে ওপৰলৈ উঠিল—সূৰ্যসম দীপ্ত।

उदतिष्ठतarose, stood up
उदतिष्ठत:
TypeVerb
Rootउद्-स्था (स्था)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
तेyour
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
प्रतपन्shining, blazing
प्रतपन्:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रतप्
FormŚatṛ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
रश्मिवान्possessing rays
रश्मिवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootरश्मिवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
धृतराष्ट्र (Dhṛtarāṣṭra) (implied by 'your son')
तव पुत्रः (your son—likely Duryodhana in Śalya Parva context)
सूर्य (the Sun)
गदा (mace)
जल (water)

Educational Q&A

The verse highlights steadfastness and warrior-resolve: even when constrained and forced down, a kṣatriya is expected to recover composure, rise again, and continue to face adversity with courage and self-command.

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that his son rises up again, shining like the sun, with an iron mace on his shoulder, breaking through restraining waters and emerging upward—signaling a return to action in the battle setting.