Shloka 13

आकर्णपूर्णायतसम्प्रयुक्तै: शरैस्तदा संयति तैलधौतै: । अन्योन्यमाच्छादयतां महारथौ मद्राधिपश्चापि युधिष्ठिरश्ष,मद्रराज शल्य और युधिष्ठिर दोनों महारथी कानतक खींचकर छोड़े गये और तेलमें धोये हुए बाणोंद्वारा उस समय युद्धमें एक-दूसरेको आच्छादित करने लगे

sañjaya uvāca |

ākarṇapūrṇāyatasamprayuktaiḥ śarais tadā saṃyati tailadhautaiḥ |

anyonyam ācchādayatāṃ mahārathau madrādhipaś cāpi yudhiṣṭhiraś ca ||

সঞ্জয়ে ক’লে—তেতিয়া সমৰৰ মাজত মদ্ৰাধিপ শল্য আৰু যুধিষ্ঠিৰ—দুয়ো মহাৰথী—কাণলৈকে টানি এৰি দিয়া, তেলত ধোৱা যেন চকচকীয়া তীক্ষ্ণ শৰৰে পৰস্পৰক আচ্ছাদিত কৰিবলৈ ধৰিলে।

आकर्णपूर्णायतसम्प्रयुक्तैःwith (arrows) shot after drawing the bow to the ear, fully extended and well-released
आकर्णपूर्णायतसम्प्रयुक्तैः:
Karana
TypeAdjective
Rootआकर्ण-पूर्ण-आयत-सम्प्रयुक्त
FormMasculine, Instrumental, Plural
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
संयतिin battle
संयति:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंयत्
FormFeminine, Locative, Singular
तैलधौतैःwith oil-washed (arrows)
तैलधौतैः:
Karana
TypeAdjective
Rootतैल-धौत
FormMasculine, Instrumental, Plural
अन्योन्यम्each other (mutually)
अन्योन्यम्:
Karma
TypeIndeclinable
Rootअन्योन्य
आच्छादयताम्they two covered/overshadowed
आच्छादयताम्:
Karta
TypeVerb
Rootआ-छद्
FormImperfect, Third, Dual
महारथौthe two great chariot-warriors
महारथौ:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Dual
मद्राधिपःthe king of Madra (Shalya)
मद्राधिपः:
Karta
TypeNoun
Rootमद्र-अधिप
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
Ś
Śalya
Y
Yudhiṣṭhira
M
Madra
A
arrows (śarāḥ)
B
battlefield/combat (saṃyati)

Educational Q&A

The verse highlights the Kṣatriya ideal of unwavering skill and resolve in battle, while implicitly underscoring the ethical gravity of war: even the most disciplined martial excellence unfolds within a tragic arena where duty and destruction coexist.

Sañjaya describes Śalya (king of Madra) and Yudhiṣṭhira as they exchange fully drawn, oil-polished arrows, each attempting to ‘cover’ the other with a dense shower of missiles in direct chariot-to-chariot combat.