Shloka 916
Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
सम॑ पर्यपतंश्वान्ये कुर्वन्तो महदाकुलम् । कितने ही मलत्याग करने लगे। कितनोंके पेशाब झड़ने लगे। राजेन्द्र! दूसरे बहुत-से घोड़े और हाथी बन्धन तोड़कर एक साथ ही सब ओर दौड़ने और लोगोंको अत्यन्त व्याकुल करने लगे
samaṃ paryapatañ śvāny anye kurvanto mahad ākulam |
সঞ্জয়ে ক’লে—আনহাতে সকল দিশে দৌৰাধৌৰি কৰি মহা হুলস্থুল লগালে। বহুতে মলত্যাগ কৰিলে, বহুতে মূত্ৰ ঝৰি পৰিল। ৰাজেন্দ্ৰ! বহু ঘোঁৰা আৰু হাতীয়ে বন্ধন ছিঙি একেলগে চাৰিওফালে দৌৰি মানুহক অতিশয় ব্যাকুল কৰি তুলিলে।
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how fear and adharma-driven violence unleash widespread disorder: the effects of war are not confined to warriors but disturb animals, attendants, and the broader moral and natural order, intensifying collective suffering.
Sañjaya describes a sudden outbreak of panic in the camp: animals and others run in all directions, many lose bodily control, and horses and elephants snap their restraints and stampede, causing severe confusion and distress among the people.