Previous Verse
Next Verse

Shloka 303

Daiva–Puruṣakāra Saṃvāda

Kṛpa’s Counsel on Destiny and Human Effort

तत्रास्य बुद्धिर्विनयस्तत्र श्रेयश्व॒ पश्यति । जब मनुष्य मोहके वशीभूत हो हिताहितका निर्णय करनेमें असमर्थ हो जाय, तब उसे अपने सुहृदोंसे सलाह लेनी चाहिये। वहीं उसे बुद्धि और विनयकी प्राप्ति हो सकती है और वहीं उसे अपने हितका साधन भी दिखायी देता है

tatrāsya buddhir vinayas tatra śreyaś ca paśyati |

সেই ঠাইতে—বিশ্বাসযোগ্য হিতৈষী সুহৃদসকলৰ পৰামৰ্শত—মানুহে বুদ্ধি আৰু বিনয় লাভ কৰে, আৰু তাতেই নিজৰ শ্রেয় দেখা পায়। যেতিয়া মোহে আচ্ছন্ন হৈ মানুহ হিত-অহিত বিচাৰ কৰিব নোৱাৰে, তেতিয়া তাক সুহৃদসকলৰ উপদেশ ল’ব লাগে; তেওঁলোকৰ দ্বাৰাই বিবেক ঘূৰি আহে আৰু নিজৰ মঙ্গলৰ পথ দেখা যায়।

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
अस्यof him / his
अस्य:
Sampradana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
बुद्धिःintelligence, discernment
बुद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
विनयःhumility, discipline
विनयः:
Karta
TypeNoun
Rootविनय
FormMasculine, Nominative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
श्रेयःthe good, welfare, benefit
श्रेयः:
Karma
TypeNoun
Rootश्रेयस्
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
पश्यतिsees, perceives
पश्यति:
Karta
TypeVerb
Rootदृश्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada

कृप उवाच

K
Kṛpa

Educational Q&A

When delusion clouds judgment, one should turn to trustworthy well-wishers for counsel; from such association arise discernment (buddhi), humility (vinaya), and a clear vision of one’s true welfare (śreyas).

In the tense aftermath of the night’s violence in the Sauptika episode, Kṛpa speaks reflectively, emphasizing ethical decision-making: a person overwhelmed by confusion should not act alone but seek guidance from loyal friends to recover right judgment.