Shloka 6
अध्याय ६६: पुनर्द्यूत-प्रस्तावः
Proposal for a Renewed Dice Game
जैसे बाँस अपने नाशके लिये ही फल धारण करता है, उसी प्रकार धृतराष्ट्रके पुत्र इस राजा दुर्योधनने महान् भयदायक वैरकी सृष्टिके लिये इस जूएके खेलको अपनाया है। यह ऐसा मतवाला हो गया है कि मौत सिरपर नाच रही है; किंतु इसे उसका पता ही नहीं है ।।
yathā vaṃśaḥ svanāśāyaiva phalaṃ dhārayati, tathā dhṛtarāṣṭrasya putrair eṣa rājā duryodhanaḥ mahad bhayānaka-vaira-sṛṣṭaye dyūta-krīḍām āśritaḥ. sa evam unmattaḥ saṃjātaḥ yathā mṛtyuḥ śirasi nṛtyati, kintu tasya tad api na viditam. nāruntudaḥ syān na nṛśaṃsavādī na hīnataḥ param abhyādadīta; yayāsya vācā para udvijet na tāṃ vaded uṣatīṃ pāpalokyām.
যেনেকৈ বাঁহে নিজৰ ধ্বংসৰ বাবেই ফল ধাৰে, তেনেকৈ ধৃতৰাষ্ট্ৰ-পুত্ৰ দুর্যোধনে এই পাশাখেলাক মহাভয়ংকৰ বৈৰ সৃষ্টিৰ বাবে আশ্ৰয় কৰিছে। সি মোহমত্ত হৈ, মৃত্যু যেন তাৰ মূৰৰ ওপৰত নাচি আছে, তথাপি সি বুজি নাপায়। সেয়ে কাৰো মর্ম বিদ্ধ কৰা কথা ক’ব নালাগে; নিষ্ঠুৰ বাক্য উচ্চাৰণ নকৰিব; হীন উপায়ে লাভ বিচাৰিব নালাগে; আৰু যি বাণী আনক উদ্বিগ্ন কৰে—দ্বেষে দগ্ধ আৰু নৰকগামী—সেই বাণী কেতিয়াও ক’ব নালাগে।
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura teaches restraint and righteousness in speech and conduct: do not wound others with cutting words, do not speak cruelly, and do not pursue victory through base means. Harmful, inflammatory speech and ignoble tactics generate sin and destructive consequences.
In the Sabha assembly context, Vidura foresees that Duryodhana’s embrace of the dice game is not harmless entertainment but a deliberate engine for creating terrifying enmity. He likens it to bamboo fruiting for its own ruin, warning that Duryodhana is blinded by arrogance while death and disaster draw near.