Shloka 2
Adhyāya 52 (Sabhā-parva): Vidura Invites Yudhiṣṭhira to Hastināpura for the Dice Match
दुर्योधन बोला--अनघ! राजाओंद्वारा युधिष्ठिरके यज्ञके लिये दिये हुए जिस महान् धनका संग्रह वहाँ हुआ था, वह अनेक प्रकारका था। मैं उसका वर्णन करता हूँ, सुनिये ।। मेरुमन्दरयोर्मध्ये शैलोदामभितो नदीम् | ये ते कीचकवेणूनां छायां रम्यामुपासते
duryodhana uvāca—anagha! rājabhir yudhiṣṭhirasya yajñārthaṃ dattasya mahato dhanasya yatra saṃgraho ’bhavat sa nānāvīryaḥ (nānāvidhaḥ) । tasya varṇanaṃ karomi—śṛṇu । merumandarayor madhye śailodām abhito nadīm | ye te kīcakaveṇūnāṃ chāyāṃ ramyām upāsate ||
দুৰ্যোধনে ক’লে—হে অনঘ! যুধিষ্ঠিৰৰ যজ্ঞাৰ্থে ৰজাসকলে তাত যি মহৎ ধনসঞ্চয় দান কৰিছিল, সেয়া নানাবিধ আছিল। মই তাৰ বৰ্ণনা কৰোঁ; শুনা। মেরু আৰু মন্দৰ পৰ্বতৰ মাজত শৈলোদা নামৰ এখন নদী; তাৰ তীৰত কীচক বাঁহৰ মনোৰম ছাঁত কিছুমান লোক আশ্ৰয় লয়।
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse frames immense ritual wealth as a public, kingly phenomenon—generated through alliances and recognition—while also hinting at the ethical danger of attachment: Duryodhana’s detailed attention to others’ prosperity becomes a seed for envy and conflict.
Duryodhana begins recounting the extraordinary riches assembled for Yudhiṣṭhira’s great sacrifice, shifting into a descriptive catalogue that includes far-off, almost mythic regions (Meru–Mandara and the Śailodā river) and their distinctive natural features.