Next Verse

Shloka 1

Arjuna’s Northern Conquests: Kimpuruṣa-lands, Hāṭaka, Mānasasaras, and the Harivarṣa Boundary

(दाक्षिणात्य अधिक पाठके २६ श्लोक मिलाकर कुल ८६ श्लोक हैं) है ० बकछ। ] अि्ऑशा:<ह - नरकट बेंतकी तरह पोले डंठलका एक पौधा होता है, जो कलम बनानेके काम आता है। (दिग्विजयपर्व) पजञ्चविशो< ध्याय: अर्जुन आदि चारों भाइयोंकी दिग्विजयके लिये यात्रा वैशम्पायन उवाच पार्थ: प्राप्य धनु: श्रेष्ठमक्षय्यौ च महेषुधी । रथं ध्वजं सभां चैव युधिष्ठिरमभाषत,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! अर्जुन श्रेष्ठ धनुष, दो विशाल एवं अक्षय तूणीर, दिव्य रथ, ध्वज और अद्भुत सभाभवन पहले ही प्राप्त कर चुके थे; अब वे युधिष्ठिरसे बोले इस प्रकार श्रीमहाभारत सभापर्वके अन्तर्गत दिग्विजयपर्वमें दिग्विजयका संक्षिप्त वर्णनविषयक पचीसवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ २५ ॥ (दाक्षिणात्य अधिक पाठके ९६ श्लोक मिलाकर कुल २०३ श्लोक हैं) नशा (0) आज अत+- षड्विशो<5ध्याय: अर्जुनके द्वारा अनेक देशों, राजाओं तथा भगदत्तकी पराजय जनमेजय उवाच दिशामभिजयं ब्रह्मन्‌ विस्तरेणानुकीर्तय । न हि तृप्यामि पूर्वेषां शृण्वानश्वरितं महत्‌

vaiśampāyana uvāca |

pārthaḥ prāpya dhanuḥ śreṣṭham akṣayyau ca maheṣudhī |

rathaṃ dhvajaṃ sabhāṃ caiva yudhiṣṭhiram abhāṣata ||

বৈশম্পায়নে ক’লে—জনমেজয়! পাৰ্থ (অৰ্জুন) শ্ৰেষ্ঠ ধনু, দুটা মহৎ আৰু অক্ষয় তূণীৰ, দিব্য ৰথ, ধ্বজ আৰু অদ্ভুত সভাভৱন আগতেই লাভ কৰিছিল; তাৰ পাছত তেওঁ যুধিষ্ঠিৰক এইদৰে ক’লে।

पार्थःArjuna (son of Pritha)
पार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Karma
TypeVerb
Rootप्र-आप्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund), Non-finite
धनुःbow
धनुः:
Karma
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रेष्ठम्best, excellent
श्रेष्ठम्:
Karma
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormNeuter, Accusative, Singular
अक्षय्यौinexhaustible (two)
अक्षय्यौ:
Karma
TypeAdjective
Rootअक्षय्य
FormMasculine, Accusative, Dual
and
:
TypeIndeclinable
Root
महेषुधीgreat quivers (lit. great arrow-holders)
महेषुधी:
Karma
TypeNoun
Rootमहेषुधि
FormMasculine, Accusative, Dual
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Accusative, Singular
ध्वजम्banner, standard
ध्वजम्:
Karma
TypeNoun
Rootध्वज
FormMasculine, Accusative, Singular
सभाम्assembly-hall
सभाम्:
Karma
TypeNoun
Rootसभा
FormFeminine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
युधिष्ठिरम्Yudhishthira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Accusative, Singular
अभाषतspoke (to)
अभाषत:
TypeVerb
Rootभाष्
Formलङ् (Imperfect), Parasmaipada, Third, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Arjuna (Pārtha)
Y
Yudhiṣṭhira
B
best bow (dhanuḥ śreṣṭha)
T
two inexhaustible quivers (akṣayyau maheṣudhī)
C
chariot (ratha)
B
banner (dhvaja)
A
assembly-hall (sabhā)