Shloka 196
प्रकीर्णका विप्रकीर्णाश्न॒ राजन् प्रवालमुक्तातरलाश्व हारा: । राजन! हाथीकी पीठपर बिछाये जानेवाले कम्बल या झूल, पताका, वस्त्र, आभूषण, किरीटमाला, उज्ज्वल मुकुट, श्वेत चामर, मूँगे और मोतियोंके हार--से सब-के-सब इधर- उधर बिखरे पड़े हैं
prakīrṇakā viprakīrṇāś ca rājan pravāla-muktā-taralāśva-hārāḥ |
শল্য ক’লে—হে ৰাজন, ইয়াত সকলো বস্তুই বিশৃঙ্খলভাৱে ছিটিকি পৰি আছে—শৱো, ৰাজচিহ্নো একেলগে। প্ৰৱাল-মুক্তাৰ হাৰ, ঘোঁৰাৰ ঝলমল অলংকাৰ, ধ্বজা, বস্ত্ৰ, ভূষণ, কিৰীটমালা, উজ্জ্বল মুকুট আৰু শ্বেত চামৰ—সকলো দিশে ছড়াই আছে। এই ৰণভূমিয়ে যুদ্ধৰ নীতিসত্য ঘোষণা কৰে—ধৰ্ম ত্যাগ হ’লে গৰ্ব আৰু বৈভৱো ধ্বংসত লুটি পৰে।
शल्य उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the impermanence of worldly splendor: ornaments and emblems of power become mere debris on the battlefield. It implicitly critiques pride and the pursuit of victory at any cost, reminding the listener that adharma leads to ruin where even royal grandeur is reduced to scattered fragments.
Śalya addresses the king amid the devastation of the Kurukṣetra war, describing how valuable ornaments—coral and pearl necklaces and horse-trappings—are lying scattered everywhere. The description functions as a vivid battlefield report and a moral commentary on the collapse of order and dignity in war.