Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

स्रवद्वरणं गैरिकतोयविस्रवं गिरेयथा वज्हतं महाशिर: । देहाच्च कर्णस्य निपातितस्य तेज: सूर्य खं वितत्याविवेश

sravad-vraṇaṁ gairika-toya-visravaṁ gire yathā vajra-hataṁ mahā-śiraḥ | dehāc ca karṇasya nipātitasya tejaḥ sūrya-khaṁ vitatya āviveśa ||

পতিত কৰ্ণৰ দেহৰ ঘাঁৱৰ পৰা গেৰুৱা পানীৰ ধাৰাৰ দৰে ৰক্ত সৰিবলৈ ধৰিলে—যেন বজ্ৰাহত কোনো মহাপৰ্বতৰ বিশাল শিখৰ। আৰু ভূমিত নিপাতিত কৰ্ণৰ দেহৰ পৰা উঠা তেজ বিস্তৃত হৈ সূৰ্যভৰা আকাশত লীন হ’ল।

स्रवत्flowing, oozing
स्रवत्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्रवत् (√स्रु)
FormNeuter, Accusative, Singular
व्रणम्wound
व्रणम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्रण
FormNeuter, Accusative, Singular
गैरिकred ochre (gairika)
गैरिक:
Karana
TypeNoun
Rootगैरिक
FormNeuter, Instrumental, Singular
तोयwater
तोय:
Karana
TypeNoun
Rootतोय
FormNeuter, Instrumental, Singular
विस्रवम्oozing, flowing out
विस्रवम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविस्रव
FormNeuter, Accusative, Singular
गिरेःfrom a mountain
गिरेः:
Apadana
TypeNoun
Rootगिरि
FormMasculine, Ablative, Singular
यथाas, like
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
वज्रहतम्struck by a thunderbolt
वज्रहतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवज्रहत
FormNeuter, Accusative, Singular
महाशिरःa great peak/summit (lit. great head)
महाशिरः:
Karma
TypeNoun
Rootमहाशिरस्
FormNeuter, Accusative, Singular
देहात्from the body
देहात्:
Apadana
TypeNoun
Rootदेह
FormMasculine, Ablative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
कर्णस्यof Karna
कर्णस्य:
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Genitive, Singular
निपातितस्यof (him) who had been felled/struck down
निपातितस्य:
TypeAdjective
Rootनिपातित (√पत् + नि, caus.)
FormMasculine, Genitive, Singular
तेजःsplendor, radiance
तेजः:
Karta
TypeNoun
Rootतेजस्
FormNeuter, Nominative, Singular
सूर्यO Sun
सूर्य:
TypeNoun
Rootसूर्य
FormMasculine, Vocative, Singular
खम्sky
खम्:
Karma
TypeNoun
Root
FormNeuter, Accusative, Singular
वितत्यhaving spread out
वितत्य:
TypeVerb
Rootवि-√तन्
FormAbsolutive (Gerund)
आविवेशentered, pervaded
आविवेश:
TypeVerb
Rootआ-√विश्
FormPerfect, 3rd, Singular
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
ईशेrules, is lord (reading uncertain)
ईशे:
TypeVerb
Root√ईश्
FormPresent, 3rd, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Karṇa
V
vajra (thunderbolt)
S
sūrya (sun)
K
kha (sky)
G
giri (mountain)

Educational Q&A

The verse underscores the impermanence of embodied power: even the greatest warrior’s body falls, while his tejas—symbolic of valor and life-force—returns to the cosmic order. It frames battlefield death as a solemn consequence of kṣatriya duty and the harsh moral gravity of war.

Sañjaya describes Karṇa after he has been felled: blood pours from his wounds like red ochre-water from a mountain struck by lightning, and his radiance departs upward into the sunlit sky, marking his death with a grand natural simile.