Shloka 41
मर्मच्छिदं शोणितमांसदिग्ध॑ वैश्वानरार्कप्रतिमं महाहम् । नराश्वनागासुहरं >यरत्निं षड्वाजमगज्जोगतिमुग्रवेगम्
marma-cchidaṁ śoṇita-māṁsa-digdhaṁ vaiśvānara-arka-pratimaṁ mahāham | narāśva-nāgāsu-haraṁ hayaratnaṁ ṣaḍvājam agaj-joga-tim ugra-vegam ||
সেয়া আছিল এক মহাভয়ংকৰ অস্ত্ৰ—মৰ্মভেদী, ৰক্ত-মাংসে লেপা, বৈশ্বানৰ অগ্নি আৰু সূৰ্যৰ ন্যায় দগ্ধজ্বাল। মানুহ, ঘোঁৰা আৰু হাতীৰ সংহাৰক; যুদ্ধৰ অমূল্য সম্পদ, ছয় অশ্বযুক্ত ৰথৰ দৰে অপ্রতিরোধ্য উগ্ৰ বেগে ধাৱমান।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the catastrophic power unleashed in war: when weapons are driven by wrath and rivalry, they become indiscriminate life-takers. Ethically, it highlights the Mahābhārata’s recurring tension between kṣatriya duty in battle and the tragic cost paid by living beings.
Sañjaya vividly describes a terrifying, blazing, fast-moving war-weapon/assault—capable of piercing vital points and killing men, horses, and elephants—emphasizing its fiery brilliance and unstoppable momentum (notably, drawn by six horses).