Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

तदनन्तर सम्पूर्ण विश्वके विख्यात धनुर्धर वीर पुरुषसिंह कर्ण और अर्जुन प्राणोंका मोह छोड़कर युद्ध करते-करते थक गये। उस समय आकाशमें खड़ी हुई अप्सराओंने दिव्य चँवर डुलाकर उन दोनोंको चन्दनके जलसे सींचा। फिर इन्द्र और सूर्यने अपने कर- कमलोंसे उनके मुँह पोंछे ।। कर्णो5थ पार्थ न विशेषयद्‌ यदा भृशं च पार्थेन शराभितप्त: । ततस्तु वीर: शरविक्षताड्े दश्ने मनो होकशयस्य तस्य,जब किसी तरह कर्ण युद्धमें अर्जुनसे बढ़कर पराक्रम न दिखा सका और अर्जुनने अपने बाणोंकी मारसे उसे अत्यन्त संतप्त कर दिया, तब बाणोंके आघातसे सारा शरीर क्षत-विक्षत हो जानेके कारण वीर कर्णने उस सर्पमुख बाणके प्रहारका विचार किया

tadanantaraṃ sampūrṇa-viśvake vikhyāta-dhanurdhara-vīra-puruṣasiṃhaḥ karṇaś cārjunaś ca prāṇānāṃ mohaṃ tyaktvā yuddhaṃ kurvāṇau kurvāṇau śrāntau babhūvatuḥ | tasmin kāle ākāśe sthitā apsarasaḥ divyaiś cāmaraiḥ tāv ubhau candanodakena siñcantyaḥ | punar indraś ca sūryaś ca sva-karakamalaiḥ tayoḥ mukhe parimārjya | karṇo ’tha pārthaṃ na viśeṣayad yadā bhṛśaṃ ca pārthena śarābhitaptaḥ | tatas tu vīraḥ śaravikṣatāṅgo daṣṭre manasā hoḍhaśayasya tasya ||

তাৰ পাছত বিশ্ববিখ্যাত ধনুৰ্ধৰ, বীৰ-পুরুষসিংহ কৰ্ণ আৰু অৰ্জুন প্ৰাণমোহ ত্যাগ কৰি যুদ্ধ কৰি কৰি ক্লান্ত হ’ল। তেতিয়া আকাশত থিয় হৈ থকা অপ্সৰাসকলে দিব্য চামৰ দোলাই আৰু চন্দনসুগন্ধি জল ছিটাই তেওঁলোক দুয়োক শীতল কৰিলে; তাৰ পাছত ইন্দ্ৰ আৰু সূৰ্যই নিজৰ কৰ-কমলৰে তেওঁলোকৰ মুখ মুছি দিলে। কিন্তু কৰ্ণ কোনোপধ্যেই অৰ্জুনতকৈ অধিক পৰাক্ৰম দেখুৱাব নোৱাৰিলে আৰু অৰ্জুনৰ শৰবৃষ্টিত ভীষণ দগ্ধ হ’ল; তেতিয়া শৰাঘাতত ক্ষতবিক্ষত দেহধাৰী সেই বীৰ কৰ্ণে সেই সৰ্পমুখ বাণৰ প্ৰহাৰৰ কথা মনতে ভাবিবলৈ ধৰিলে।

कर्णःKarna
कर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
अथthen/now
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
पार्थम्Partha (Arjuna)
पार्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
विशेषयत्excelled/surpassed
विशेषयत्:
TypeVerb
Rootविशेषय् (विशेषयति)
FormImperfect, 3, Singular, Parasmaipada
यदाwhen
यदा:
TypeIndeclinable
Rootयदा
भृशम्exceedingly
भृशम्:
TypeIndeclinable
Rootभृशम्
and
:
TypeIndeclinable
Root
पार्थेनby Partha (Arjuna)
पार्थेन:
Karana
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Instrumental, Singular
शराभितप्तःscorched/tormented by arrows
शराभितप्तः:
TypeAdjective
Rootशर-अभितप्त
FormMasculine, Nominative, Singular
ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
वीरःthe hero
वीरः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
शरविक्षताङ्गःwhose limbs were wounded by arrows
शरविक्षताङ्गः:
TypeAdjective
Rootशर-विक्षत-अङ्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
दंशनेin/at the bite (i.e., in the matter of biting/strike)
दंशने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदंश
FormMasculine, Locative, Singular
मनःmind/thought
मनः:
Karma
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Accusative, Singular
अचिन्तयत्thought/considered
अचिन्तयत्:
TypeVerb
Rootचिन्त् (चिन्तयति)
FormImperfect, 3, Singular, Parasmaipada
तस्यof that/its
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
K
Karna
A
Arjuna (Partha)
A
Apsarases
I
Indra
S
Surya (the Sun)
D
Divine chamara (fly-whisk)
S
Sandal-water (candanodaka)
S
Serpent-faced arrow/missile (sarpamukha-śara)