Shloka 153
जज्वाल क्रोधादथ भीमसेन आज्यप्रसिक्तो हि यथा हुताश: । राजन! वहाँ चारों ओर जब प्रधान-प्रधान वीरोंका वह अत्यन्त घोर तुमुल युद्ध चल रहा था
sañjaya uvāca |
jajvāla krodhād atha bhīmasena ājyaprasīkto hi yathā hutāśaḥ |
সঞ্জয়ে ক’লে—তেতিয়া ভীমসেন ক্ৰোধত ঘৃতাহুতিৰে প্ৰদীপ্ত অগ্নিৰ দৰে জ্বলি উঠিল। ৰাজন, সেই সময় চাৰিওফালে অগ্ৰগণ্য বীৰসকলৰ মাজত অতি ঘোৰ আৰু তুমুল যুদ্ধ চলি আছিল। অচিন্ত্য পৰাক্ৰমশালী মহাবাহু ভীমে দুঃশাসনক দেখি অতীত স্মৰণ কৰিলে—“নিৰ্দোষা, ৰজস্বলা দ্ৰৌপদীক, স্বামীয়ে সহায়ৰ পৰা মুখ ঘূৰাই ল’লেও, এই দুষ্টে ভৰ সভাত চুলি ধৰি বস্ত্ৰাপহৰণ কৰিছিল।” তাইক দিয়া আন সকলো দুখ স্মৰণ কৰি ভীমৰ ক্ৰোধ যজ্ঞাগ্নিৰ দৰে প্ৰজ্বলিত হ’ল।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames righteous outrage as a moral response to grave adharma: public humiliation and violence against an innocent person create an ethical debt that demands accountability. Bhima’s anger is portrayed not as mere passion but as a fire kindled by remembered injustice, underscoring the Mahabharata’s concern with honor, protection of the vulnerable, and consequences of wrongdoing.
During the fierce fighting of the Karna Parva, Bhima sees Duhshasana on the battlefield. The sight triggers memories of Duhshasana’s earlier outrage in the Kuru assembly—seizing Draupadi by the hair and attempting to strip her—so Bhima’s fury surges, compared to a fire intensified by ghee.