Previous Verse
Next Verse

Shloka 663

कर्णनिधनवृत्तान्तनिवेदनम् | Reporting Karṇa’s Fall to Yudhiṣṭhira

एतच्छुत्वा ब्रूहि पार्थ यदि वध्यो युधिष्ठिर: । अतः धर्मके लिये झूठ बोलनेपर मनुष्य असत्यभाषणके दोषका भागी नहीं होता। अर्जुन! मैं तुम्हारा हित चाहता हूँ, इसलिये आज मैंने अपनी बुद्धि और धर्मके अनुसार संक्षेपसे तुम्हारे लिये यह विधिपूर्वक धर्माधर्मके निर्णयका संकेत बताया है। यह सुनकर अब तुम्हीं बताओ, क्या अब भी राजा युधिष्ठिर तुम्हारे वध्य हैं

etac chrutvā brūhi pārtha yadi vadhyo yudhiṣṭhiraḥ | ataḥ dharmakārye lie jhūṭha bolnepara manuṣya asatyabhāṣaṇake doṣakā bhāgī nahīṃ hotā | arjuna! maiṃ tumhārā hita cāhatā hūṃ, isaliye āja maine apnī buddhi aura dharmake anusāra saṅkṣepase tumhāre liye yah vidhipūrvak dharmādharmake nirṇayakā saṅketa batāyā hai | yah sunkara ab tumhīṃ batāo, kyā ab bhī rājā yudhiṣṭhira tumhāre vadhya haiṃ

বায়ুৱে ক’লে—হে পাৰ্থ, এই কথা শুনি কোৱা: যুধিষ্ঠিৰ কি বধ্য? কিয়নো ধৰ্মৰ বাবে কোৱা অনৃতত মানুহ অসত্যভাষণৰ দোষৰ ভাগী নহয়। অৰ্জুন, মই তোমাৰ হিতেই কামনা কৰোঁ; সেয়ে আজি মোৰ বুদ্ধি অনুসাৰে আৰু ধৰ্মানুসাৰে সংক্ষেপে, বিধিপূৰ্বক, ধৰ্ম-অধৰ্ম নিৰ্ণয়ৰ সূচক লক্ষণ তোমাক দেখুৱালোঁ। এতিয়া এই কথা শুনি তুমিয়েই কোৱা—ৰাজা যুধিষ্ঠিৰ কি এতিয়াও তোমাৰ বধ্য?

एतत्this (thing)
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral), Non-finite
ब्रूहिsay / tell
ब्रूहि:
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट् (imperative), Second, Singular, Parasmaipada
पार्थO son of Pritha (Arjuna)
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
वध्यःto be slain / killable
वध्यः:
TypeAdjective
Rootवध्य
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyudeva
P
Pārtha (Arjuna)
Y
Yudhiṣṭhira

Educational Q&A

The passage frames a nuanced ethical claim: untruth spoken strictly for a dharmic purpose may not carry the usual moral दोष (fault). Vāyu urges Arjuna to use discernment (buddhi) to decide dharma vs. adharma rather than applying rules mechanically.

Vāyudeva addresses Arjuna (Pārtha) after giving guidance about judging dharma and adharma. He then challenges Arjuna directly: in light of that guidance, should Yudhiṣṭhira be considered ‘vadhya’ (a legitimate target for killing) or not?