Shloka 39
अर्जुनस्य शीघ्रप्रयाणं भीम-शकुनियुद्धं च
Arjuna’s Rapid Advance and the Bhīma–Śakuni Encounter
वारणं जघनोपान्ते विषाणाभ्यामिव द्विप: । उस समय शिनिपौत्र सात्यकि अपने बाणोंसे कर्णको पीड़ा देते हुए तुरंत उसके पीछे- पीछे गये, मानो कोई गजराज अपने दोनों दाँतोंसे दूसरे गजराजकी जाँघोंमें चोट पहुँचाता हुआ उसका पीछा कर रहा हो ।। ३८ $ ।। स भारत महानासीद् योधानां सुमहात्मनाम्
vāraṇaṁ jaghanopānte viṣāṇābhyām iva dvipaḥ | sa bhārata mahān āsīd yodhānāṁ sumahātmanām ||
যেন এক মহাগজে নিজৰ দুটা দাঁতেৰে আন এটা গজৰাজৰ ঊৰুৰ কাষত আঘাত কৰি কৰি পিছফালৰ পৰা ধাওঁ কৰে, তেনেকৈ শিনিপুত্ৰ সাত্যকিয়ে নিজৰ শৰৰে কৰ্ণক পীড়া দি তৎক্ষণাৎ তাৰ পিছত পিছত গ’ল। হে ভাৰত, তেতিয়া সেই সুমহাত্মা যোদ্ধাসকলৰ মাজত এক মহা আৰু ভয়ংকৰ সংঘৰ্ষ উঠিল।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses an elephant simile to highlight the battlefield ethic of relentless engagement: once combat is joined, warriors driven by kṣatriya-duty pursue and press the advantage. It also implicitly warns how martial momentum can intensify violence, testing the boundary between valor and excess.
Sañjaya describes a fierce pursuit and close-quarters pressure in battle, likening it to an elephant striking another’s haunch with its tusks while following behind. The scene frames the ensuing encounter as a major clash among eminent warriors.