Shloka 376
कर्णवधार्थं धनञ्जयस्य प्रतिज्ञा — Arjuna’s resolve for Karṇa’s defeat
नानावादित्रनिनदा: सिंहनादाश्न जज्ञिरे उन बाणोंकी गहरी चोट खाकर अर्जुन व्यथित हो रथके पिछले भागमें बैठ गये। फिर तो सब लोग जोर-जोरसे चिल्लाकर कहने लगे कि “अर्जुन मारे गये!! उस समय शंख बजने लगे, भेरियोंकी गम्भीर ध्वनि फैलने लगी तथा नाना प्रकारके वाद्योंकी ध्वनिके साथ ही योद्धाओंकी सिंहगर्जना भी होने लगी
sañjaya uvāca | nānā-vāditra-ninadāḥ siṃha-nādāś ca jajñire | tān bāṇānāṃ gāḍha-prahāraṃ prāpya arjunaḥ vyathitaḥ rathasya paścād-bhāge niṣasāda | tataḥ sarve janāḥ uccaiḥ-śabdena praruruvuḥ—“arjuno hataḥ!” iti | tasmin kāle śaṅkhāḥ prāduḥśabdam akurvan, bherīṇāṃ gambhīrā dhvaniḥ prasasāra, nānā-vidha-vādyānāṃ ninādaiḥ sārdhaṃ yodhānāṃ siṃha-garjanā api babhūva |
সঞ্জয়ে ক’লে—নানাবিধ বাদ্যৰ নিনাদ উঠিল, লগতে যোদ্ধাসকলৰ সিংহনাদ। সেই বাণসমূহৰ গভীৰ আঘাতে ব্যথিত হৈ অৰ্জুন ৰথৰ পিছফালে বহি পৰিল। তেতিয়া সকলোৱে জোৰে জোৰে চিঞৰি ক’লে—“অৰ্জুন নিহত!” সেই মুহূর্ততে শঙ্খ বাজিল, ভেৰীৰ গম্ভীৰ ধ্বনি বিস্তাৰিত হ’ল, আৰু নানাবিধ বাদ্যধ্বনিৰ সৈতে যোদ্ধাসকলৰ সিংহগর্জনো প্ৰতিধ্বনিত হ’ল।
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how quickly crowds and armies can mistake a temporary reversal for final defeat. Ethically, it cautions against premature triumphalism and urges steadiness of judgment amid the noise and emotion of war.
After receiving a severe volley of arrows, Arjuna is momentarily shaken and sits back in his chariot. Observers loudly proclaim that he has been killed, and the Kaurava side erupts with conches, drums, instruments, and lion-like roars of celebration.