Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

धर्मरहस्योपदेशः

Dharma-rahasya Instruction: Vows, Truth, and Non-injury

विकृष्य बलवच्चापमाकर्णादतिमारुति: । तं॑ मुमोच महेष्वास: क्रुद्ध/ कर्णजिघांसया,फिर हनुमान्‌जीसे भी अधिक पराक्रम प्रकट करनेवाले महाधनुर्धर भीमसेनने धनुषको जोर-जोरसे कानतक खींचकर कर्णको मार डालनेकी इच्छासे उस बाणको क्रोधपूर्वक छोड़ दिया

sañjaya uvāca |

vikṛṣya balavac cāpam ākarṇād atimārutiḥ |

taṁ mumoca maheṣvāsaḥ kruddhaḥ karṇajighāṁsayā ||

মহাধনুৰ্ধৰ ভীমসেনে বলৱান ধনু কাণলৈকে টানি, কৰ্ণক বধ কৰাৰ ইচ্ছাৰে ক্ৰোধেৰে সেই বাণ এৰি দিলে।

विकृष्यhaving drawn (back)
विकृष्य:
TypeVerb
Rootवि+कृष्
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपद-भावार्थ
बलवत्strongly, with force
बलवत्:
Karma
TypeAdjective
Rootबलवत्
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चापम्bow
चापम्:
Karma
TypeNoun
Rootचाप
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आकर्णात्up to the ear (ear-draw), from/at the ear
आकर्णात्:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootआकर्ण
Formअव्यय (ablatival sense)
अतिमारुतिःone whose speed exceeds the wind (very swift)
अतिमारुतिः:
Karta
TypeAdjective
Rootअतिमारुति
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तम्him / that (arrow, as context may imply)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मुमोचreleased, let go
मुमोच:
TypeVerb
Rootमुच्
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
महेष्वासःthe great archer
महेष्वासः:
Karta
TypeNoun
Rootमहेष्वास
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध (from √क्रुध्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन, क्त (past passive participle used adjectivally)
कर्णजिघांसयाwith the desire to kill Karna
कर्णजिघांसया:
Karana
TypeNoun
Rootकर्ण-जिघांसा
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīmasena (Bhīma)
K
Karṇa
B
bow (cāpa)
A
arrow