अर्जुनस्य द्रोणिप्रतिघातः कर्णोपसर्पणं च
Arjuna Checks Droṇaputra; Karṇa Advances
(सात्यकिर्वषसेनं तु विद्ध्वा सप्तभिरायसै: । पुनर्विव्याध सप्तत्या सारथिं च त्रिभि: शरै: ।। सात्यकिने लोहेके बने हुए सात बाणोंसे वृषसेनको घायल करके फिर सत्तर बाणोंद्वारा गहरी चोट पहुँचायी। साथ ही तीन बाणोंसे उसके सारथिको भी बींध डाला । वृषसेनस्तु शैनेयं शरेणानतपर्वणा । आजदघान महाराज शड्खदेशे महारथम् ।। महाराज! वृषसेनने झुकी हुई गाँठवाले बाणसे महारथी सात्यकिके कपालमें आघात किया। शैनेयो वृषसेनेन पत्रिणा परिपीडित: । कोपं चक्रे महाराज क्रुद्धो वेग च दारुणम् ।। जग्राहेषुवरान् वीर: शीघ्रं वै दश पठ्च च ।) महाराज! वृषसेनके उस बाणसे अत्यन्त पीड़ित होनेपर वीर सात्यकिको बड़ा क्रोध हुआ। क्रुद्ध होनेपर उन्होंने भयंकर वेग प्रकट किया और शीत्र ही पंद्रह श्रेष्ठ बाण हाथमें ले लिये। सात्यकिर्वषसेनस्य सूत॑ हत्वा त्रिभि: शरै:,उनमेंसे तीन बाणोंद्वारा सात्यकिने वृषसेनके सारथिको मारकर एकसे उसका धनुष काट दिया और सात बाणोंसे उसके घोड़ोंको मार डाला। फिर एक बाणसे उसके ध्वजाको खण्डित करके तीन बाणोंसे वृषसेनकी छातीमें भी चोट पहुँचायी
sañjaya uvāca |
sātyakir vṛṣasenaṃ tu viddhvā saptabhir āyasaiḥ |
punar vivyādha saptatyā sārathiṃ ca tribhiḥ śaraiḥ ||
vṛṣasenas tu śaineyaṃ śareṇānataparvaṇā |
ājadaghāna mahārāja śaṅkhadeśe mahāratham ||
śaineyo vṛṣasenena patriṇā paripīḍitaḥ |
kopaṃ cakre mahārāja kruddho vegaṃ ca dāruṇam ||
jagrāheṣūn varān vīraḥ śīghraṃ vai daśa pañca ca ||
সঞ্জয়ে ক’লে—সাত্যকিয়ে লোহাৰ দণ্ডযুক্ত সাতটা বাণে বৃষসেনক বিদ্ধ কৰিলে, তাৰ পিছত সত্তৰটা বাণে পুনৰ আঘাত কৰিলে, আৰু তিনটা বাণে তাৰ সাৰথিকো আহত কৰিলে। তেতিয়া, মহাৰাজ, বৃষসেনে বাঁকা গাঁঠযুক্ত এটা বাণে মহাৰথী শৈনেয় (সাত্যকি)-ৰ মস্তক-প্ৰদেশত প্ৰহাৰ কৰিলে। সেই পাখিযুক্ত বাণে পীড়িত হৈ শৈনেয় ক্ৰোধে জ্বলি উঠিল; ক্ৰুদ্ধ হৈ সি ভয়ংকৰ বেগ প্ৰকাশ কৰি তৎক্ষণাৎ পনৰটা উৎকৃষ্ট বাণ হাতত ল’লে।
संजय उवाच
The episode illustrates kṣatriya-dharma in battle: when wounded, a warrior must not collapse into despair but convert pain into disciplined resolve. Anger (kopa) is shown as a dangerous force that must be harnessed into focused action—skill, speed, and tactical targeting—rather than uncontrolled cruelty.
Sātyaki first overwhelms Vṛṣasena with multiple arrows and also strikes his charioteer. Vṛṣasena counters by hitting Sātyaki in the head/temple region with a distinctive arrow. Pained, Sātyaki becomes furious, gathers fifteen choice arrows, and prepares a swift retaliatory strike (the continuation describes disabling the chariot’s supports such as charioteer, horses, and banner).