Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Adhyāya 41 — Kṛṣṇa’s Battlefield Briefing and the Renewal of the Great Engagement

कुन्तीपुत्रं यत्र योत्स्यामि युद्धे ज्यां कर्षतामुत्तममद्य लोके । “उसी प्रकार मैं भी मर्मस्थलको विदीर्ण कर देनेवाले, सुन्दर पंखोंसे युक्त, असंख्य, वीरविनाशक बाण-समूहोंका प्रयोग करनेवाले उन कुन्तीकुमार अर्जुनके साथ रणभूमिमें युद्ध करूँगा, जो इस जगतके भीतर प्रत्यंचा खींचनेवाले वीरोंमें सबसे उत्तम हैं ।। १४ ई ।। एवं बलेनातिबल महास्त्र समुद्रकल्पं सुदुरापमुग्रम्‌

kuntīputraṃ yatra yotsyāmi yuddhe jyāṃ karṣatām uttamam adya loke |

সঞ্জয়ে ক’লে—সেই ৰণভূমিত মই কুন্তীপুত্ৰ অৰ্জুনৰ সৈতে যুদ্ধ কৰিম; এই জগতত ধনুৰ জ্যা টানিব পৰা বীৰসকলৰ মাজত সিয়েই শ্ৰেষ্ঠ, আৰু সি মর্মবিদাৰী, সুন্দৰ পাখিযুক্ত, অগণিত, বীৰবিনাশী বাণসমূহ নিক্ষেপ কৰে।

कुन्तीपुत्रम्Kunti's son (Arjuna)
कुन्तीपुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुन्तीपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
योत्स्यामिI will fight
योत्स्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootयुध्
FormSimple Future (Luṭ), First, Singular, Parasmaipada
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
ज्याम्bowstring
ज्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootज्या
FormFeminine, Accusative, Singular
कर्षताम्of those who draw/pull
कर्षताम्:
Karta
TypeVerb
Rootकृष्
FormPresent active participle (Śatṛ), Masculine, Genitive, Plural
उत्तमम्the best
उत्तमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउत्तम
FormMasculine, Accusative, Singular
अद्यtoday/now
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
A
Arjuna (Kuntiputra)
B
bowstring (jyā)

Educational Q&A

The verse highlights the kshatriya ideal of steadfast resolve in battle and recognizes excellence even in an opponent: Arjuna is praised as the foremost archer (one who draws the bowstring best), implying that true valor includes clear-eyed acknowledgment of merit while remaining committed to one’s duty.

Sanjaya describes the prospect of facing Arjuna in combat, emphasizing Arjuna’s unmatched skill in drawing the bowstring and his capacity to release innumerable deadly arrows that strike vital points—setting the tone for the intensity of the coming engagement.