Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

Adhyāya 36: Ghora-yuddha-varṇanam

A Clinical Description of the Intensified Engagement

पताकिनं वज्जनिपातनि:स्वनं सिताश्चयुक्ते शुभतूणशोभितम्‌ । इमं समास्थाय रथं रथर्षभं रणे हनिष्याम्यहमर्जुनं बलात्‌,“यह रथ सब रथोंसे उत्तम है। इसमें पताकाएँ फहरा रही हैं, सफेद घोड़े जुते हुए हैं और सुन्दर तरकस इसकी शोभा बढ़ाते हैं। चलते समय इस रथकी धमकसे वज्रपातके समान शब्द होता है। मैं इस रथपर बैठकर रणभूमिमें अर्जुनको बलपूर्वक मार डालूँगा

patākinaṃ vajranipātaniḥsvanaṃ sitāśvayukte śubhatūṇaśobhitam | imaṃ samāsthāya rathaṃ ratharṣabhaṃ raṇe haniṣyāmy aham arjunaṃ balāt ||

সঞ্জয়ে ক’লে—এই ৰথ পতাকাৰে শোভিত; চলাৰ সময়ত ইয়াৰ গর্জন বজ্ৰপাতৰ দৰে। ইয়াত শ্বেত অশ্ব যুত, আৰু সুন্দৰ তূণীৰে ইয়াৰ শোভা বৃদ্ধি পায়। এই ৰথশ্ৰেষ্ঠত আৰূঢ় হৈ মই ৰণভূমিত বলপ্ৰয়োগে অৰ্জুনক বধ কৰিম।

पताकिनम्bannered, having flags
पताकिनम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपताकिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
वज्रनिपातनि:स्वनम्having a sound like a thunderbolt’s fall
वज्रनिपातनि:स्वनम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवज्रनिपातनि:स्वन
FormMasculine, Accusative, Singular
सिताश्वयुक्तेto which white horses are yoked
सिताश्वयुक्ते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसिताश्वयुक्त
FormMasculine, Locative, Singular
शुभतूणशोभितम्adorned with splendid quivers
शुभतूणशोभितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशुभतूणशोभित
FormMasculine, Accusative, Singular
इमम्this
इमम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Accusative, Singular
समास्थायhaving mounted/ascended
समास्थाय:
Adhikarana
TypeVerb
Rootसम्-आ-स्था
FormAbsolutive (Gerund)
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Accusative, Singular
रथर्षभम्best of chariots (lit. bull among chariots)
रथर्षभम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथर्षभ
FormMasculine, Accusative, Singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
हनिष्यामिI will kill
हनिष्यामि:
TypeVerb
Rootहन्
FormSimple Future (Luṭ), 1st, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
FormNominative, Singular
अर्जुनम्Arjuna
अर्जुनम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Accusative, Singular
बलात्by force, forcibly
बलात्:
Karana
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Ablative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna
C
chariot (ratha)
B
banners/flags (patākā)
W
white horses (sitāśva)
Q
quivers (tūṇa)
B
battlefield (raṇa)