Shloka 1736
काकोपमोपदेशः
The Crow-and-Swan Exemplum as Counsel to Karṇa
विरेजतुर्महाराज किंशुकाविव पुष्पितौ । वे दोनों महारथी एक-दूसरेका अन्तर (प्रहार करनेका अवसर) ढूँढ़ते हुए रणभूमिमें विचर रहे थे। महाराज! धनुषको पूर्णतः खींचकर छोड़े गये बाणोंद्वारा वे दोनों वीर क्षत- विक्षत होकर फूले हुए दो पलाश-वृक्षोंके समान शोभा पा रहे थे
virejatur mahārāja kiṃśukāv iva puṣpitau |
সঞ্জয়ে ক’লে—মহাৰাজ! সেই দুজন মহাৰথী ৰণভূমিত ইজনে সিজনৰ ওপৰত প্ৰহাৰ কৰাৰ সুযোগ বিচাৰি বিচাৰি বিচৰণ কৰি আছিল। সম্পূৰ্ণ টনা ধনুৰ পৰা ছোড়া বাণে দুয়ো ক্ষত-বিক্ষত হ’লেও, পুষ্পিত কিঞ্চুকৰ দৰে আৰু ফুলি উঠা পলাশবৃক্ষৰ দৰে শোভা পাই উজ্জ্বল হৈ উঠিছিল।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the Mahābhārata’s recurring ethical tension: martial excellence can appear beautiful in poetic description, yet it is inseparable from suffering. The simile of blossoming trees suggests how war can aesthetically ‘flower’ while morally remaining a scene of injury and loss.
Sañjaya describes two great chariot-warriors moving about the battlefield, each searching for an opening to strike. Though wounded by volleys of arrows shot from fully drawn bows, they still appear radiant—compared to kiṃśuka/palāśa trees in bloom.