Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

कर्णपर्व — पञ्चदशोऽध्यायः | Karṇa Parva, Chapter 15: Pāṇḍya’s Advance and Aśvatthāmā’s Counterstroke

यदत्रानन्तरं प्राप्त शंस मे तद्धि माधव । आतिथ्यकर्माभ्युत्थाय दीयतां यदि मन्यसे,“माधव! एक ओर तो मुझे संशप्तकोंका वध करना है, दूसरी ओर द्रोणकुमार अश्वत्थामा युद्धके लिये मेरा आह्वान कर रहा है। अत: यहाँ मेरे लिये जो पहले कर्तव्य प्राप्त हो, उसे मुझे बताइये। यदि आप ठीक समझें तो पहले उठकर अभ्व॒त्थामाको ही आतिथ्य ग्रहण करनेका अवसर दिया जाय”

yad atrānantaraṃ prāptaṃ śaṃsa me taddhi mādhava | ātithyakarmābhyutthāya dīyatāṃ yadi manyase | mādhava! ekaṃ ora to me śaṃsaptakānāṃ vadhaṃ kartavyaṃ, dvitīyāṃ ora droṇakumāra aśvatthāmā yuddhāya mamāhvānaṃ karoti | ataḥ atra mama yat pūrvaṃ kartavyaṃ prāptaṃ, tat me vada | yadi tvaṃ samyak manyase tarhi pūrvaṃ utthāya aśvatthāmana eva ātithyaṃ grahītuṃ avasaro dīyatām ||

সঞ্জয়ে ক’লে—(অৰ্জুনে ক’লে) মাধৱ! ইয়াত পৰৱৰ্তী যি কৰ্তব্য উপস্থিত হৈছে, সেয়া মোক কোৱা। যদি তুমি যথাযথ বুলি ভাবা, তেন্তে উঠি আতিথ্য-কৰ্ম সম্পন্ন হওক। এফালে মোক সংশপ্তকসকলক বধ কৰিব লাগিব; আনফালে দ্ৰোণপুত্ৰ অশ্বত্থামা যুদ্ধলৈ মোক আহ্বান কৰিছে। সেয়ে কোৱা, প্ৰথমে কি কৰোঁ? যদি তোমাৰ সন্মতি থাকে, তেন্তে প্ৰথমে অশ্বত্থামাক ‘অতিথি’ বুলি ধৰি তাৰ আতিথ্য—অৰ্থাৎ তাৰ সৈতে প্ৰথমে সংঘৰ্ষ—হওক।

यत्what/that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
अनन्तरम्next/afterwards
अनन्तरम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअनन्तर
FormNeuter, Accusative, Singular
प्राप्तम्obtained/that has come (to be done)
प्राप्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्राप्त
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
शंसtell/declare
शंस:
TypeVerb
Rootशंस्
FormImperative, 2, Singular, Parasmaipada
मेto me/for me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormDative/Genitive, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
माधवO Mādhava (Krishna)
माधव:
TypeNoun
Rootमाधव
FormMasculine, Vocative, Singular
आतिथ्यकर्मthe duty/act of hospitality
आतिथ्यकर्म:
Karma
TypeNoun
Rootआतिथ्यकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
अभ्युत्थायhaving risen/standing up
अभ्युत्थाय:
TypeVerb
Rootअभि-उत्-स्था
FormAbsolutive (Gerund)
दीयताम्let it be given
दीयताम्:
TypeVerb
Rootदा
FormImperative, Passive, 3, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
मन्यसेyou think/consider
मन्यसे:
TypeVerb
Rootमन्
FormPresent, 2, Singular, Atmanepada

संजय उवाच

S
Sanjaya
M
Mādhava (Kṛṣṇa)
S
Saṃsaptakas
D
Droṇa
A
Aśvatthāmā
Y
yuddha (battle)