Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

अध्याय ७१ — द्रोणव्यूहरक्षा तथा समकालीन द्वन्द्वयुद्धानि

Protection of Droṇa’s formation and parallel duels

आहोस्विदन्ततो नष्ट श्राद्ध शूद्रीपताविव । स एवमुक्तः प्रत्याह प्राउजलि: सृज्जयस्तदा,“अथवा ऐसा तो नहीं हुआ कि जैसे शूद्रजातिकी स्त्रीसे सम्बन्ध रखनेवाले ब्राह्मणको दिया हुआ श्राद्धका दान नष्ट (निष्फल) हो जाता है, उसी प्रकार मेरा यह सारा कहना अन्ततोगत्वा व्यर्थ हो गया हो।” उनके इस प्रकार पूछनेपर उस समय सूंजयने हाथ जोड़कर उत्तर दिया--

āhosvid antato naṣṭaṃ śrāddhaṃ śūdrīpatāv iva | sa evam uktaḥ pratyāha prāñjaliḥ sṛñjayas tadā ||

“নহ’লে, শূদ্ৰজাতিৰ স্ত্ৰীৰ সৈতে নিষিদ্ধ সম্পৰ্ক থকা ব্ৰাহ্মণৰ দিয়া শ্রাদ্ধদান যেনেকৈ নিষ্ফল হয়, তেনেকৈ মোৰ কথাও শেষত ব্যৰ্থ হৈ গ’ল নেকি?” এনেকৈ ক’লে, তেতিয়া সৃঞ্জয়ে কৰযোৰে উত্তৰ দিলে।

आहोor perhaps; is it that
आहो:
TypeIndeclinable
Rootआहो
स्वित्indeed? (interrogative particle)
स्वित्:
TypeIndeclinable
Rootस्वित्
अन्ततःin the end; ultimately
अन्ततः:
TypeIndeclinable
Rootअन्ततः
नष्टम्destroyed; lost; rendered futile
नष्टम्:
TypeAdjective
Rootनष्ट
FormNeuter, Nominative, Singular
श्राद्धम्śrāddha (funeral/ancestral rite offering)
श्राद्धम्:
Karta
TypeNoun
Rootश्राद्ध
FormNeuter, Nominative, Singular
शूद्रीपतौin/with a man having a Śūdra woman (as partner/wife)
शूद्रीपतौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशूद्रीपति
FormMasculine, Locative, Singular
इवlike; as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
एवम्thus; in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्तःhaving been addressed; spoken to
उक्तः:
TypeVerb
Rootवच्
FormMasculine, Nominative, Singular, Passive (PPP sense)
प्रत्याहreplied; answered
प्रत्याह:
TypeVerb
Rootप्रति-आह् (ब्रू/अह्)
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
प्राञ्जलिःwith joined hands
प्राञ्जलिः:
TypeAdjective
Rootप्राञ्जलि
FormMasculine, Nominative, Singular
सृञ्जयःSṛñjaya (proper name)
सृञ्जयः:
Karta
TypeNoun
Rootसृञ्जय
FormMasculine, Nominative, Singular
तदाthen; at that time
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा

व्यास उवाच

V
Vyāsa
S
Sṛñjaya
Ś
śrāddha