Jayadrathasya varaprāptiḥ (जयद्रथस्य वरप्राप्तिः) — Jayadratha’s boon and the restraint of the Pāṇḍava advance
अभिमन्युं महाराज प्रतपन्तं द्विषद्गणान् । स वासवसम: संख्ये वासवस्यात्मजात्मज: । अभिमन्युर्महाराज सैन्यमध्ये व्यरोचत,(यथा पुरा वल्लिसुतो5सुरसैन्येषु वीर्यवान् ।) भरतनन्दन! हाथियों, घोड़ों और पैदलसैनिकोंकी आयुको छीनते हुए अभिमन्युको हमने क्षणभरमें दोपहरके सूर्यकी भाँति शत्रुसेनाको पुनः तपाते देखा था। महाराज! इन्द्रकुमार अर्जुनका वह पुत्र युद्धमें इन्द्रके समान पराक्रमी जान पड़ता था। जैसे पूर्वकालमें पराक्रमी कुमार कार्तिकेय असुरोंकी सेनामें उसका संहार करते हुए सुशोभित होते थे, उसी प्रकार अभिमन्यु कौरव-सेनामें विचरता हुआ शोभा पा रहा था
sañjaya uvāca | abhimanyuṁ mahārāja pratapantaṁ dviṣadgaṇān | sa vāsavasamaḥ saṅkhye vāsavasyātmajātmajaḥ | abhimanyur mahārāja sainyamadhye vyarocata | yathā purā vallīsuto 'surasainyeṣu vīryavān |
সঞ্জয়ে ক’লে—মহাৰাজ! আমি অভিমন্যুক শত্রুগণক দহাই তুলা দেখিলোঁ। যুদ্ধৰ ঘনঘটাত সি বাসৱ (ইন্দ্ৰ) সমান—কাৰণ সি বাসৱৰ পৌত্ৰ, অৰ্জুনৰ পুত্ৰ। মহাৰাজ! সൈന্যৰ মাজত অভিমন্যু তেনেকৈ দীপ্ত হৈ উঠিল, যেন পুৰাতন কালত বল্লীপুত্ৰ বীৰ কাৰ্ত্তিকেয় অসুৰসেনাৰ মাজত সংহাৰ কৰি কৰি জ্বলজ্বল কৰিছিল।
संजय उवाच
The verse highlights kṣatriya-dharma expressed as fearless valor and steadfastness in battle, while also reminding the listener that heroic excellence is often framed through lineage and exemplars (Indra, Kārttikeya). Ethically, it praises courage and martial responsibility, even as the wider narrative foreshadows the tragic cost of such brilliance.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Abhimanyu is blazing through enemy ranks in the thick of the fighting, appearing Indra-like in power. To intensify the image, he compares Abhimanyu’s radiance and destructive momentum to Kārttikeya (son of Vallī) moving splendidly among Asura armies in ancient mythic battles.