अभिमन्यु-परिवेष्टनम्
Encirclement and Counterassault of Abhimanyu
घण्टा:शुण्डाविषाणाग्रान् छत्रमाला: पदानुगान् । शरैरनिशितधाराग्रै: शात्रवाणामशातयत्,रथोंका संहार करके अभिमन्युने पुनः तीखी धारवाले बाणोंद्वारा शत्रुओंके हाथियों, गजारोहियों, उनके झंडों, अंकुशों, ध्वजाओं, तूणीरों, कवचों, रस्सों, कण्ठाभूषणों, झूलों, घंटों, सूँड़ों, दाँतों, छत्रों, मालाओं और पादरक्षकों को भी काट डाला
sañjaya uvāca | ghaṇṭāḥ śuṇḍā-viṣāṇāgrān chatramālāḥ padānugān | śaraiḥ aniśita-dhārāgraiḥ śātravāṇām aśātayat |
সঞ্জয়ে ক’লে—অতি তীক্ষ্ণধাৰ শৰৰে অভিমন্যুৱে শত্ৰুপক্ষৰ ঘণ্টা, শুঁড়, দাঁতৰ অগ্ৰভাগ, ছত্ৰ, মালা আৰু পদানুগ পাদৰক্ষকসকলকো কাটি পেলালে; এইদৰে যুদ্ধমধ্যত তেওঁলোকৰ শোভা আৰু ৰক্ষা—দুয়ো ভাঙি পেলালে।
संजय उवाच
The verse highlights kṣatriya-dharma expressed as disciplined martial excellence: victory is pursued not merely by killing but by neutralizing the opponent’s capacity to fight—breaking weapons, armor, and symbols of power—thereby reducing harm and collapsing enemy morale and order.
Sañjaya describes Abhimanyu’s rapid, precise archery in the Drona Parva battle: with sharp arrows he slices through the enemy’s elephant-gear and adornments—bells, trunks, tusk-points, parasols, garlands, and related protections—creating havoc in the opposing ranks.