Shloka 5
द्रोणानीकाभिमुखगमनम्
Abhimanyu advances toward Droṇa’s host
द्रौपदेयाश्व॒ संरब्धा: शैशुपालिश्न वीर्यवान् । केकयाश्व महावीर्या: सृञज्जयाश्व॒ सहस्रश:,सात्यकि, चेकितान, द्रुपदकुमार धृष्टद्युम्न, पराक्रमी कुन्तिभोज, महारथी द्रुपद, अभिमन्यु, क्षत्रधर्मा, शक्तिशाली बृहत्क्षत्र, चेदिराज धृष्टकेतु, माद्रीकुमार नकुल-सहदेव, घटोत्कच, पराक्रमी युधामन्यु, किसीसे परास्त न होनेवाला वीर शिखण्डी, दुर्धर्षवीर उत्तमौजा, महारथी विराट, क्रोधमें भरे हुए द्रौपदीपुत्र, बलवान् शिशुपालकुमार, महापराक्रमी केकयराजकुमार तथा सहस्रों सूंजयवंशी क्षत्रिय--ये तथा और भी अस्त्रविद्यामें पारंगत एवं रणदुर्मद बहुत-से शूरवीर अपने दलबलके साथ वहाँ उपस्थित थे। इन सबने युद्धकी अभिलाषासे द्रोणाचार्यपर सहसा धावा किया
sañjaya uvāca |
draupadeyāś ca saṃrabdhāḥ śaiśupāliś ca vīryavān |
kekayāś ca mahāvīryāḥ sṛñjayāś ca sahasraśaḥ |
sātyakiś ca cekitāno dhr̥ṣṭadyumno drupadātmajaḥ |
parākramī kuntibhojo mahāratho drupado 'pi ca |
abhimanyur bṛhatkṣatraś cedirājo dhr̥ṣṭaketur |
mādrīkumārau nakula-sahadevau ghaṭotkacaḥ |
yudhāmanyuḥ śikhaṇḍī ca yair na jitāḥ kadācana |
durdharṣa uttamaujāś ca mahāratho virāṭa eva ca |
ete cānye ca bahavo 'stravidyā-pariniṣṭhitāḥ |
raṇadurmada-śūrāś ca svabalaiḥ samupasthitāḥ |
te sarve yuddhābhilāṣeṇa droṇam ācāryam āhave |
sahasābhyadravan kruddhāḥ ||
সঞ্জয়ে ক’লে—ক্ৰোধে জ্বলি উঠা দ্ৰৌপদেয়সকল, বীৰ্যবান শৈশুপালপুত্ৰ, মহাবীৰ্য কেকয় ৰাজকুমাৰসকল আৰু সৃঞ্জয়সকলৰ হাজাৰ হাজাৰ যোদ্ধা—ইহঁতৰ সৈতে সাত্যকি আৰু চেকিতান, দ্ৰুপদপুত্ৰ ধৃষ্টদ্যুম্ন, বলবান কুন্তিভোজ, মহাৰথী দ্ৰুপদ, অভিমন্যু, বৃহৎক্ষত্র, চেদিৰাজ ধৃষ্টকেতু, মাদ্ৰীপুত্ৰ নকুল-সহদেৱ, ঘটোৎকচ, পৰাক্ৰমী যুধামন্যু, অপৰাজিত শিখণ্ডী, দুৰ্ধর্ষ উত্তমৌজা আৰু মহাৰথী বিরাট—ইহঁত আৰু অস্ত্ৰবিদ্যাত পাৰঙ্গত, ৰণোন্মত্ত বহু আন শূৰবীৰ নিজ নিজ দলে-বলেৰে তাত দণ্ডায়মান আছিল। যুদ্ধাভিলাষে প্ৰেৰিত হৈ তেওঁলোকে সকলোৱে হঠাৎ দ্ৰোণৰ ওপৰত ধাৱা কৰিলে।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya ethos: when a formidable threat stands in battle, allied warriors set aside hesitation and act together. Ethically, it shows how resolve and solidarity can be directed toward a perceived duty in war—yet it also hints at the danger of anger (saṃrabdha) and battle-intoxication (raṇadurmada) driving action.
Sañjaya lists major Pāṇḍava-aligned heroes and contingents who, eager for combat, suddenly charge Droṇa on the battlefield. The focus is on the massed assault—many renowned fighters converging at once to confront a single, highly dangerous commander.