Shloka 37
उन सबने संग्राममें शोभा पानेवाले द्रोणाचार्यसे इस प्रकार कहा--'द्रोण! तुम हथियार नीचे डालकर यहाँ खड़े हुए हमलोगोंकी ओर देखो। अबतक तुमने अधर्मसे युद्ध किया है, अब तुम्हारी मृत्युका समय आ गया है, इसलिये अब फिर यह क्रूरतापूर्ण कर्म न करो ।। वेदवेदाड़्रविदुष: सत्यधर्मरतस्य ते । ब्राह्मणस्य विशेषेण तवैतन्नोपपद्यते,“तुम वेद और वेदांगोंके विद्वान हो, विशेषतः सत्य और धर्ममें तत्पर रहनेवाले ब्राह्मण हो, तुम्हारे लिये यह क्रूर कर्म शोभा नहीं देता
sañjaya uvāca |
te sarve saṅgrāme śobhā-prāptaye droṇācāryam itthaṁ ūcuḥ— “droṇa! tvam āyudhāni nikṣipya iha sthitān asmān paśya | yāvad adhunā tvayā adharmena yuddhaṁ kṛtam; idānīṁ tava mṛtyu-kāla āgataḥ, tasmād idānīṁ punar idaṁ krūra-karma mā kṛthāḥ ||
veda-vedāṅga-viduṣaḥ satya-dharma-ratasya te |
brāhmaṇasya viśeṣeṇa tava etan nopapadyate ||”
সঞ্জয়ে ক’লে—যুদ্ধত দীপ্তিমান দ্ৰোণাচাৰ্যক তেওঁলোকে সকলোৱে এইদৰে ক’লে—“দ্ৰোণ! অস্ত্ৰ থৈ, ইয়াত থিয় হৈ থকা আমাৰফালে চাও। এতিয়ালৈকে তুমি অধৰ্মৰ পথে যুদ্ধ কৰিছা; এতিয়া তোমাৰ মৃত্যুৰ সময় আহি পৰিছে। সেয়ে পুনৰ এই নিষ্ঠুৰ কৰ্ম নকৰিবা। তুমি বেদ আৰু বেদাঙ্গত পাৰদৰ্শী; বিশেষকৈ সত্য আৰু ধৰ্মত ৰত এক ব্ৰাহ্মণ—তোমাৰ পক্ষে এই নিৰ্দয়তা শোভা নাপায়।”
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in war, conduct must align with dharma: learning, especially Brahminical commitment to truth and righteousness, is incompatible with deliberate cruelty and unrighteous fighting.
A group of warriors confront Drona on the battlefield, urging him to drop his weapons and stop fighting, accusing him of adharma and warning that his death is imminent; they appeal to his Vedic learning and Brahmin identity to shame him away from further cruelty.