Shloka 456
नारायणास्त्र-शमनं द्रौणि-प्रहारश्च
Pacification of the Nārāyaṇāstra and Drauni’s Renewed Assault
रजसा तमसा व्याप्ता द्योतिता: प्रभया पुन: । धूल और अन्धकारसे व्याप्त आकाश, पृथ्वी, दिशा और विदिशाएँ प्रदीपोंकी प्रभासे पुनः प्रकाशित हो उठी थीं
rajasā tamasā vyāptā dyotitāḥ prabhayā punaḥ |
সঞ্জয় ক’লে—ধূলি আৰু অন্ধকাৰত আৱৃত আকাশ, পৃথিৱী, দিশা আৰু বিদিশা পুনৰ প্ৰদীপৰ প্ৰভাৰে আলোকিত হৈ উঠিল। যুদ্ধৰ বিভ্ৰান্তিৰ মাজতো কেতিয়াবা স্পষ্টতা ঘূৰি আহে—এই দৃশ্যই যেন সেই কথাই ক’লে।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses the contrast of dust-and-darkness versus renewed illumination to suggest that confusion and moral-mental obscuration (tamas/rajas) can be temporarily dispelled, allowing perception and discernment to return—even amid the turmoil of war.
Sañjaya describes a battlefield scene where dust and darkness had spread everywhere, but then light appears again, making the surroundings—sky, earth, and directions—visible and bright, as though lit by lamps.