Shloka 426
अर्जुनस्य गुरुधर्मविलापः तथा शैनेयकर्णयोर्युद्धारम्भः | Arjuna’s Lament on Guru-Dharma and the Opening of the Sātyaki–Karṇa Duel
Devanagari script
आजघानाशु भल्लेन स हतो न्यपतद् भुवि । तत्पश्चात् रथियोंमें श्रेष्ठ सात्यकिने आपके पुत्रके सारथिके ऊपर शीघ्र ही एक भल्लका प्रहार किया। सारथि उसके द्वारा मारा जाकर पृथ्वीपर गिर पड़ा
Transliteration
ājaghānāśu bhallena sa hato nyapatad bhuvi | tatpaścāt rathiyāṃ meṃ śreṣṭhaḥ sātyakine āpake putrasya sārathike upari śīghraṃ eva eka-bhallaka-prahāraṃ kṛtavān | sārathiḥ tena mṛtaḥ pṛthivīṃ papāta |
Translation
সঞ্জয়ে ক’লে—সি ভল্লবাণে তৎক্ষণাৎ আঘাত কৰিলে; সি নিহত হৈ ভূমিত পৰি গ’ল। তাৰ পাছত ৰথীসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ সাত্যকিয়ে তোমাৰ পুত্ৰৰ সাৰথিৰ ওপৰত সোনকালে ভল্লৰ প্ৰহাৰ কৰিলে। সেই আঘাতে সাৰথি প্ৰাণ ত্যাগ কৰি পৃথিৱীত ঢলি পৰিল।
Word by Word
आजघानstruck
आजघान:
Karta
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), 3, singular, परस्मैपद
आशुquickly
आशु:
TypeIndeclinable
Rootआशु
भल्लेनwith a bhalla-arrow
भल्लेन:
Karana
TypeNoun
Rootभल्ल
Formmasculine, instrumental, singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, singular
हतःkilled/struck down
हतः:
TypeAdjective
Rootहन् (धातु) → हत (कृदन्त)
Formmasculine, nominative, singular
न्यपतत्fell down
न्यपतत्:
TypeVerb
Rootपत् (धातु) + नि-
Formलङ् (अनद्यतनभूत/इम्परफेक्ट), 3, singular, परस्मैपद
भुविon the ground
भुवि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभू (स्त्री. प्रातिपदिक: भुव्/भूमि)
Formfeminine, locative, singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaS
SātyakiD
Dhṛtarāṣṭra (implied by 'your son')Y
your son (Duryodhana or a Kaurava prince, context-dependent)C
charioteer (sārathi)B
bhalla (arrow)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes