Shloka 27
Sātyaki-praveśaḥ and Duryodhana-saṃnipātaḥ
Sātyaki’s passage and Duryodhana’s mass engagement
अवैक्षन्ताचलैनेंत्रै: परिवार्य नरर्षभौ । रथी, महावत, घुड़सवार और पैदल सभी उन दोनों नरश्रेष्ठ वीरोंको घेरकर उन्हें एकटक नेत्रोंसे निहारने लगे ।। हस्त्यनीकान्यतिष्ठन्त तथानीकानि वाजिनाम्
sañjaya uvāca | avaikṣantācalair netraiḥ parivārya nararṣabhau | rathino mātaṅgāś ca vājinaś ca padātayaḥ sarve tāv ubhau narottamau vīkṣitum ekāgram abhyatiṣṭhan | hastyanīkāny atiṣṭhanta tathā anīkāni vājīnām ||
সেই দুজন নৰশ্ৰেষ্ঠ বীৰক চাৰিওফালে ঘেৰি যোদ্ধাসকলে অচল দৃষ্টিৰে একদৃষ্টে চাই ৰ’ল। ৰথী, মাহুত, অশ্বাৰোহী আৰু পদাতিক—সকলেই তেওঁলোককেই লক্ষ্য কৰি থিয় হৈ থাকিল। হস্তীদল স্থিৰ থাকিল, তেনেদৰে অশ্বদলও।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined attention and collective restraint in war: even amid violence, armies can hold formation and observe a decisive encounter, implying that order (niyama) and command structure govern action, not mere impulse.
Sañjaya describes a moment when all four arms of the army—chariots, elephants, cavalry, and infantry—encircle two outstanding warriors and watch them intently, while the elephant and cavalry divisions remain stationed in their arrays.