धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — इरावान्-आवन्त्ययोः युद्धम्, घटोत्कच-भगदत्त-संघर्षः, मद्रेश्वर-विक्षेपः
Dhṛtarāṣṭra–Sañjaya Dialogue: Irāvān vs the Avanti princes; Ghaṭotkaca vs Bhagadatta; Śalya checked by the Mādrī twins
अपरोक्षं च विद्यासु व्यायामे च कृतश्रमम् शस्त्रग्रहणविद्यासु सर्वासु परिनिष्ठितम्,हमारी इस सेनाको थधरनुर्वेदका प्रत्यक्ष अनुभव प्राप्त है। इसके सैनिकोंने व्यायाम (अस्त्र-शस्त्रोंके अभ्यास)-में भी अधिक परिश्रम किया है। ये शस्त्रग्रहणसे सम्बन्ध रखनेवाली सभी विद्याओंमें पारंगत हैं
aparokṣaṃ ca vidyāsu vyāyāme ca kṛtaśramam | śastragrahaṇavidyāsu sarvāsu pariniṣṭhitam ||
সঞ্জয়ে ক’লে—আমাৰ এই সেনাৰ যুদ্ধবিদ্যাত প্ৰত্যক্ষ, প্ৰথম-হাত অভিজ্ঞতা আছে। শৃঙ্খলাবদ্ধ অনুশীলন আৰু ব্যায়ামত তেওঁলোকে বহুত পৰিশ্ৰম কৰিছে। অস্ত্ৰ ধাৰণ আৰু অস্ত্ৰপ্ৰয়োগ-সম্পৰ্কীয় সকলো বিদ্যাত তেওঁলোক সম্পূৰ্ণ নিপুণ।
संजय उवाच
The verse emphasizes that true capability—especially in matters of war—requires practical, first-hand mastery and sustained disciplined effort, not mere theoretical knowledge.
Sañjaya is reporting to Dhṛtarāṣṭra, praising the preparedness of the Kaurava forces by highlighting their rigorous training and comprehensive skill in weapon-handling.