Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Dhṛtarāṣṭra’s Anxiety and Bhīṣma’s Theological Explanation of Pāṇḍava Invincibility

Book 6, Chapter 61

वकश्िदुत्पत्य समरे वरवारणमास्थित: । केशपक्षे परामृश्य जहार समरे शिर:,कोई योद्धा रणक्षेत्रमें उछलकर बड़े-बड़े हाथियोंपर चढ़ जाता और विपक्षी योद्धाके केशोंको पकड़कर उसका सिर काट लेता था

vakaścid utpatya samare varavāraṇam āsthitaḥ | keśapakṣe parāmṛśya jahāra samare śiraḥ ||

সমৰত কোনো কোনো যোদ্ধা জঁপিয়াই উঠি মহাগজত আৰোহণ কৰি, শত্রুৰ কেশগুচ্ছ ধৰি সেই যুদ্ধৰ ভিড়তেই তাৰ মস্তক কাটি লৈছিল।

कश्चित्someone, a certain (warrior)
कश्चित्:
Karta
TypeNoun
Rootकश्चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
उत्पत्यhaving leapt up
उत्पत्य:
TypeVerb
Rootउत् + पत् (धातु)
Formल्यप् (क्त्वान्त/अव्ययभाव-क्रियाविशेषण), कर्तरि, पूर्वकाल (absolutive)
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुं, सप्तमी, एकवचन
वरवारणम्a splendid elephant
वरवारणम्:
Karma
TypeNoun
Rootवर-वारण (प्रातिपदिक)
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
आस्थितःhaving mounted/occupied
आस्थितः:
TypeVerb
Rootआ + स्था (धातु)
Formक्त (भूतकर्मणि/भूतकालिक विशेषण), पुं, प्रथमा, एकवचन
केशपक्षेin/at the hair-tuft (by the hair)
केशपक्षे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकेश-पक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुं, सप्तमी, एकवचन
परामृश्यhaving seized/grasped
परामृश्य:
TypeVerb
Rootपरा + मृश् (धातु)
Formल्यप् (क्त्वान्त/अव्ययभाव-क्रियाविशेषण), कर्तरि, पूर्वकाल (absolutive)
जहारhe took away / removed
जहार:
TypeVerb
Rootहृ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुं, सप्तमी, एकवचन
शिरःhead
शिरः:
Karma
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
battlefield (samara)
W
war-elephant (vāraṇa)