Shloka 5
Rajo-dhūli-saṃmūḍha-saṅgrāmaḥ
The Dust-Obscured Battle and Mutual Charges
सर्व बल॑ परित्यज्य दुर्ग संश्रित्य तिष्तति
sarva-balaṁ parityajya durgaṁ saṁśritya tiṣṭhati
ধৃতৰাষ্ট্ৰ ক’লে—সকলো সৈন্যবল ত্যাগ কৰি সি দুৰ্গৰ আশ্ৰয় লৈ তাতেই থাকিল। আগতে সি সমগ্ৰ সেনা এৰি একাই দুৰ্গত গোপনে আছিল; পাছত পাণ্ডৱসকলৰ প্ৰতাপৰ চাপত দুৰ্গম দেশত বাস কৰি, সদায় শত্রুসকলক বাধা দিয়েও আৰ্যবৃত্তি পালন কৰিবলৈ ধৰিলে।
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
Even amid warfare and tactical retreat, one is expected to uphold sadācāra (ethical discipline). The verse juxtaposes survival strategy (taking refuge in a fort, operating from difficult terrain) with the insistence on maintaining righteous conduct.
Dhṛtarāṣṭra describes a figure who, after abandoning full military backing, hides in a fort. Later, compelled by the Pāṇḍavas’ power, he shifts to rugged, hard-to-reach regions and continues to hinder the enemy while claiming adherence to proper conduct.